1917 Ekim Devrimi’ne giden süreçte Petrograd’da şubat, nisan, haziran ve temmuz aylarında pek çok kitlesel gösteri ve ayaklanma girişimi oldu. Alexander Rabinowitch “Devrime Doğru” kitabında haziran-temmuz gösterilerinin nedenleri ile Bolşevik Parti’nin bu gösterilerin örgütlenmesi ve gelişimindeki rolünü detaylı ve derinlikli bir biçimde inceliyor.

Rabinowitch’in anlatımıyla; 9 Ocak 1917’de Petrograd’da yüz elli binden fazla işçi greve gitmişti. Devrimci sloganlar atıp kızıl bayraklar taşıyan kalabalıklar geçerken askerler şapkalarını çıkarıp selam vermişler ve tezahüratta bulunmuşlardır. 14 Şubat’ta ise 60 fabrikada işçiler siyasi greve gitmişler ve polisin tüm tehditlerine rağmen yüzlerce üniversite öğrencisi Nevski Caddesi’nde devrimci şarkılar eşliğinde yürüyüşe geçmiştir. Uluslararası kadın günü olan 23’ünde uzun ekmek kuyruklarında bekleyen ev kadınları arasında patlak veren huzursuzluk, birden monarşinin kaldırılmasına ve savaşın sonlanmasını isteyen sokak gösterisine dönüşmüştür.

Alexander Rabinowitch, Devrime Doğru, Petrograd Bolşevikleri 1917 Temmuz Ayaklanması, İngilizceden çeviren: Serpil Pehlivan, Yordam Kitap, Birinci Basım, Mart 2014, 237 sayfa.

Rus devrimci gruplarından hiçbiri tarafından ne planlan ne de beklenen sosyal patlama böyle başlamıştı. Diğer Rus devrimci partileri gibi Bolşevikler de Şubat olaylarına hazırlıksız yakalanmışlardı. Partinin üye sayısı oldukça azdı, yerel parti örgütleri ya çok zayıf ya da yoktular. Ekim Devrimi’nde çok önemli rolleri olacak liderlerin çoğu ya göç etmiş ya hapse atılmış ya da sürgüne gönderilmişti. Lenin ve en yakın müttefiki Zürih’te, Buharin ve Troçki New York’ta, Stalin, Sverdlov ve Kamenev ise Sibirya’daydılar. Lenin daha sonra 3 Nisan’da Finlandiya’ya geçer. Kalabalık bir işçi ve asker kitlesi ile Menşevik liderler tarafından karşılanan Lenin, devrimci demokrasi güçlerine katılmaya davet edilir. Ancak Lenin, bu ricayı görmezden gelir ve kalabalığa Şubat Devrimi’nin Rus proletaryasının sorunlarını çözemediğini, Rus işçi sınıfının yarı yolda duramayacağını ve Rus proletaryasının asker kitleleriyle birlikte burjuva demokratik devrimi, proleter, sosyalist bir devrime dönüştüreceğini belirtir. Akşam yapılan gayrı resmi Bolşevik liderler toplantısında ise kesintisiz devrim çağrısını yineleyerek örgütlenme çağrısı yapar ve partinin eski disiplin ve akıl birliğinden yoksun olduğunu ileri sürer.

Lenin’in “Nisan Tezleri” günün acil gündeminin tüm iktidarın Sovyetlere devredilmesi, baştan aşağı bir Sovyetler Cumhuriyeti kurulması, polis, ordu ve tüm memurların lağvedilmesi, tüm mülklere el koyulması ve malların üretimi ve dağıtımı üzerindeki kontrolün Sovyet’e devredilmesi mücadelesi olduğunu belirtir. Rabinowitch’e göre; 1905’ten beri Lenin’in inancı işçi-köylü ittifakıyla iktidarın alınabileceği ve böylece burjuva liberal evreye gerek olmayacağı yönündeydi. Lenin’in bu tezleri........

© sendika.org