menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Birleşik, güçlü bir eğitim hakkı hareketi mümkün: “Yusuf Tekin gitmeli!”

29 15
03.02.2026

Memlekette çok uzun süredir en geniş kitleyle şikayetçi olunan alanların başında eğitim geliyor. Eğitime dair kaygı ve öfkenin ülkedeki diğer tüm sorunlardan farklı bir noktada durduğunu söylemek çok da zor değil. Tüm kesimleri kapsayabilen bir memnuniyetsizlik söz konusu. Eğitim alanında atılan adımlar gerçek manada toplumun hiçbir kesimini memnun etmiyor. Toplumun bir kesimini ikna aracı olarak kullanılan ‘Anadolu irfanını’ gözetmek, dinî değerlere sahip çıkmak, imam hatipleri yaşatmak, proje okullar inşa etmek, okullarda yürütülen etkinlikler, cemaatleri okullara sokmak gibi aksiyonlar da iktidarın kendi tabanı içinde beklediği destek sağlamıyor. Piyasacı anlayış ve neoliberal dönüşüm hayatın tüm alanlarına etki ederken politik bakış, ekonomik durum, kültürel birikim, coğrafi konum değişse de tüm hanelerde eğitimin hali en hafif şekliyle hayal kırıklığı ve sitem konusu oluyor. Eğitimde giderler artarken niteliğin düştüğünü, eğitim tamamen alınıp satılır hale geldiğini herkes fark ediyor. Dinselleştirme icraatları da hedeflenen kesim de dahil olmak üzere hiçkimsenin eğitimden beklentisiyle örtüşmüyor. Hâl böyleyken ‘ilginçtir ki’ ekonomik koşullar, doğa talanı, kadına şiddet gibi konularda eğitime nazaran çok daha yoğun ve güçlü eylem ve direnişler sergilenirken eğitime dair kavga gerektiği ölçüde büyümüyor. Burada elbette sorunların büyüklüğünü ve yakıcılığını derecelendirmiyor, doğru şekilde örülecek bir hat ile eğitim mücadelesinin potansiyelinin farklı olabileceğini ifade etmeye çalışıyorum. Çünkü biliyoruz ki sokağa çıkan, hak arayışında olan, değişim isteyen ve bu değişim için çaba harcamaya niyetli herkes aslında eğitim mücadelesinin parçası olmaya aday. Bu noktada en başta eğitimcilerin, velilerin ve öğrencilerin yani milyonların bu mücadeleyi kendi sorunlarına karşı güçlü karşı koyuşlar örgütleyerek ve talepleri yükselterek büyütebileceklerini fark etmelerini sağlamak ve buna dair inancı yaratacak odaklar inşa etmek gerekiyor. Eğitim herkesin ortak sorunuyken eğitimin bileşenleri açısından rahatsızlıkların kesişen ve özgün kısımları elbette var. Bu özgünlükler mücadeleyi başlatmada, kesişen noktalar ise mücadeleyi ortaklaştırmada anahtar rol oynayabilir. Bu noktalara bakmak gerekirse -ki gerekir- şunlar söylenebilir:

Velilerin hemen hepsinin eğitim alanına dair yoğun bir kaygısı ve öfkesi var. Artan eğitim maliyetleri, eğitimin niteliğindeki düşüş, okul kitapları dışında kaynaklara bütçe ayırmak zorunda bırakan sistem, servis ücretleri, okulların fiziksel koşulları (kantin, tuvaletler, sınıf mevcutları, okullarda sıvı sabuna varan eksikler…), zorunlu din dersleri, sınıf ve öğretmen seçimi için verilen kavgalar, okulları bir nebze düzeltebilmek için idarecilerden çok sorumluluk almak… Dünyaya bakışı, maddi durumu, eğitimden beklentisi değişse de velileri ortaklaştıran nokta son yıllarda eğitimden memnun olmama hali oldu. Velilerin çaresizliği ve memnuniyetsizliği karşısında çok değerli ve emek verilen çabalar olmasına rağmen bunlar organize halde talepleri dillendirmekten şu an için maalesef uzak. Milyonlarca veli hem öğrencilerin geleceği hem ekonomik koşullar ile ilgili kaygılar besliyor. Kamudan umudu kalmayan veliler ise çalışma saatleri, sınavlara yönelik başarı kaygıları, laik eğitim ile ilgili endişeleri ve kamu okullarının yarı özel olarak nitelendirilebilecek durumu üzerine yaptıkları hesaplar ile ekonomik koşullarını zorlayarak da olsa özel öğretim kurumlarını tercih ediyor. Eğitimin geldiği noktadaki kıskaçtan bu şekilde bireysel bir hamleyle kurtulabileceğini düşünen velilerin sisteme dair köklü değişimler olmadan boşa hamle yaptıklarını anlamaları da uzun sürmüyor. Bu noktada velilerin birçoğu ‘özel’ okul kavramını kendi öğrencilik dönemlerindeki azınlık okulları ve fabrikatör çocuklarının tercih ettiği kolejlerle karıştırıyorlar. Gözden kaçırılan şey aslında özel okulların artık semtlere, işçi kentlerine, sokak aralarına........

© sendika.org