Büyük Hamle – Savaş ve Patriyarka: Teşhir ve Meydan Okuma
“[P]atriyarka bir projektördür. Başka türlü gözden kaçırabileceğimiz şeyleri görmemizi sağlayabilecek bir kavramdır: Büyük veya küçük, ince ve bariz ırkçı cinsiyetçilik biçimleri, toplumsal cinsiyete dayalı kadın düşmanlığı ve çok kültürlü ayrıcalıklar arasındaki bağ dokuları.” (Enloe, sf. 7)
Cynthia Enloe’nun Güldünya Yayınları’ndan yeni yayımlanan kitabı “Büyük Hamle – Savaş ve Patriyarka: Teşhir ve Meydan Okuma”ya başladıktan kısa süre sona önce Venezüella, sonra Halep’te yaşananlar kitapta anlatılan savaş, militarizm, patriyarka ve kapitalizm ilişkisinin güncel örneği oldu. Diğer yandan Suriye’de cihatçı-İslamcı çeteleri destekleyen emperyalist metropollerin İran’da İslamcı rejime karşı ayaklanmalardaki sınıfsal ve ulusal talepleri görmeyip Molla iktidarının İslamcılığını hedefe oturtmaları da, yine kitapta anlatılan Birinci Paylaşım Savaşı’nın, Hiroşima’nın vd. kapitalizmin ihtiyaçlarıyla örtüşmesine dair vurgularının örneği oldu.
Enloe, Büyük Hamle’de bir yandan patriyarkanın, kapitalizmin-emperyalizmin ihtiyacı olan savaşlar aracılığıyla nasıl güçlendiğini ve yenilendiğini anlatırken diğer yandan hem feminist hareketin hem de kendisinin, patriyarka-savaş-militarizm üçlüsüne dair mücadelelerinin tarihini anlatıyor. Kitap, ABD’de Trump iktidarının ilk döneminde, 2017’de yayımlanmış. Bu nedenle Trump’ın ilk döneminde, ABD’de örgütlenen, ardından dünyaya yayılan, Trump’a ve aslında yeni sağın tüm dünyadaki kadın ve LGBTİ politikalarına karşı yürüyüşleri anlatarak başlıyor. Söz konusu büyük kadın mitinglerinin yayılmasını okuduğumuzda aklımıza ilk gelen, Trump’a yönelik tepkilerden çok önce, AKP’nin kadın ve LGBTİ politikalarına Türkiye’den yükselen en güçlü sesi, özellikle Gezi’den itibaren on binlerce kadının katılımıyla örgütlenen, 2019’dan beri yasaklara ve polis şiddetine rağmen engellenemeyen 8 Mart Feminist Gece Yürüyüşlerini........
