Ittihad-ı Islâm’a Giden Yol-7
İhlâs–Birliğin Ruhu ve Ortak Gayenin Temeli-1
Bir önceki makalemizde niyetin, insanın davranışlarına yön veren temel bir unsur olduğunu; başkalarının niyetini okumaya çalışırken öncelikle kendi niyetimizi muhasebe etmemiz gerektiğini ele aldık. Şimdi bu muhasebenin bizi ulaştırması gereken temel kavrama geliyoruz: İhlâs.
Niyet, insanın ne yapmak istediğini belirler; ihlâs ise bu isteğin hangi maksatla gerçekleştirildiğini arındırır. İnsan bir hizmete başlayabilir, bir iyiliğe öncülük edebilir veya ortak bir davayı savunabilir. Bütün bunları Allah’ın rızasını kazanmak yerine şahsî itibar elde etmek, takdir edilmek ya da üstünlük kazanmak amacıyla yaparsa niyet ile ihlâs arasındaki bağ zayıflar.
Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyurulur:
“Onlara, dini yalnız Allah’a has kılarak O’na kulluk etmeleri emredilmişti.” (Beyyine, 98:5)
Bu âyet, ihlâsın temelini ortaya koyar. Amelin yönelişi Allah’ın rızası olmalıdır.
Bediüzzaman Said Nursî, Lem’alar içinde yer alan Yirmi Birinci Lem’a’da, yani İhlâs Risalesi’nde, ihlâsın önemini ve temel özelliklerini şöyle ifade eder:
“Bu dünyada, hususan uhrevî hizmetlerde;
en mühim bir esas,
en büyük bir kuvvet,
en makbul bir şefaatçi,
en metin bir nokta-i istinat,
en kısa bir tarik-ı hakikat,
en makbul bir dua-yı mânevî,
en kerametli bir vesile-i makasıd,
en yüksek bir haslet,
en safi bir ubûdiyet, İHLÂSTIR.”
Üstad, eserlerinde sahabe mesleğine ve sahabelerin örnek hayatlarına özellikle dikkat çeker. Sahabelerin yüksek ahlâkını, fedakârlığını ve hizmet anlayışını anlamak, onların rehberliğinden istifade etmek bakımından önemlidir. Bu özellikleri tefekkür ettiğimizde şu husus dikkatimizi çeker. Bu zamanda sahabe mesleğinin ahlâkını yaşamak isteyenlerin, ihlâsın esaslarını hayatlarına tatbik etmeleri gerekir. Sahabelerin derecesine ulaşamasak da onların rehberliği, dünya ve ahiret hayatımızda yol göstericimiz olur.
Üstad, Risale-i Nur’un hakikat mesleğinde ihlâsı tanimlarken en kısa, selâmetli ve geniş yollardan biri olarak göstermiş; bu hakikati kendi hayatında da yaşayarak örnek olmuştur.
İhlâs Risalesi’nin birinci düsturunda yer alan şu ifade, bu anlayışın temelini ortaya koyar:
“O râzı olsa,........© Risale Haber
