İnsan zihni, sürekli bir merak ve arayış halindedir. Hatta bu arayış o kadar ki insanın başına bela bile olmuştur. Kimisi canıyla kimisi malıyla kimisi sağlığıyla kimisi de başka şekilde ceremesini çekmiştir. Kâinatın başlangıcı da bu meraktan tabiki hissesini almıştır. İnsan işte hep merak eder. “İlk ne vardı?” sorusu sadece fizikî âleme değil, metafizik sahaya da uzanır. İslâm düşüncesinde bu soruya dair iki güçlü anlatı vardır: biri “kalem”[1] der, diğeri “Nur-u Muhammedî”.[2]

Bu mesele İslam düşüncesinde farklı rivayetler ve yorumlarla ele alınmıştır. En çok zikredilen iki rivayet şunlardır:

“Allah’ın ilk yarattığı şey kalemdir.”

“Allah’ın ilk yarattığı şey benim nurumdur.”[2] şeklinde nakledilen Nur-u Muhammedî rivayetleri.

Fakat âlimler bu rivayetleri farklı şekillerde değerlendirmiştir. “İlk yaratılan kalemdir” rivayeti daha kuvvetli kabul edilmiştir. Hadiste:

“Allah’ın ilk yarattığı şey kalemdir. Ona: Yaz, dedi…”[1] buyrulur.

Nur-u Muhammedî rivayetlerinin ise hadis sıhhati konusunda ihtilaflı olduğu söylenmiştir. Özellikle “Senin peygamberinin nuru” rivayeti birçok muhaddis tarafından zayıf görülmüştür.

Bu sebeple kelam ve hadis ulemasının önemli kısmı:

-yaratılan ilk mahlûkun “kalem” olduğunu söylemiştir.

Peki hangisi önce yaratıldı? Aslında bu soru, göründüğünden daha derindir. Bazı rivayetlerde, Allah’ın ilk yarattığı şeyin kalem olduğu bildirilir. Kaleme “Yaz” emri verilir ve kıyamete kadar olacak her şey kayda geçirilir. Bu yaklaşımda kâinat, baştan sona bir ilim ve takdir düzeni........

© Risale Haber