Qarabağda dəyişən reallıq, İrəvanda bitməyən revanşizm
Bəzən bir neçə gün davam edən diplomatik səfər illərlə davam etmiş siyasi mübahisələrin, tarixi iddiaların və regionda dəyişən reallıqların hansı mərhələyə gəlib çatdığını göstərən mühüm hadisəyə çevrilir.
Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinə Ermənistan daxilində və erməni diaspor çevrələrində verilən reaksiyalar da məhz belə bir kontekstdə diqqət çəkir. Səfərdə 58 ölkəni və 9 beynəlxalq təşkilatı təmsil edən 150-yə yaxın şəxsin iştirakı barədə Azərbaycan tərəfinə istinad edən məlumatlar yayılıb. Səfər çərçivəsində diplomatların işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq işləri, sosial-iqtisadi infrastruktur, eləcə də tarixi-mədəni irsin vəziyyəti ilə tanış olduqları bildirilib.
Əslində, burada ən mühüm məqam diplomatların hara getməsi deyil, onların orada nə görməsidir.
Çünki Qarabağ bu gün mübahisəli xəritə üzərindəki abstrakt coğrafi məkan deyil. Azərbaycan dövlətinin suverenliyinin bərpa edildiyi ərazidir. 2023-cü ildə Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bərpasından sonra regionda yeni siyasi reallıq formalaşıb. 2025-ci ilin avqustunda isə Azərbaycan və Ermənistan sülh və dövlətlərarası münasibətlərin qurulmasına dair saziş mətnini paraflayıblar. Həmin sənədin birinci maddəsində tərəflər bir-birinin suverenliyini, ərazi bütövlüyünü, beynəlxalq sərhədlərinin toxunulmazlığını və siyasi müstəqilliyini tanıdıqlarını təsbit ediblər. İkinci maddədə isə bir-birinə qarşı ərazi iddialarının olmadığını və gələcəkdə də belə iddialar irəli sürülməyəcəyini bildiriblər.
Belə olan halda xarici diplomatların Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrinə səfərinə etiraz edilməsi istər-istəməz ciddi suallar doğurur.
Əgər Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tanıyan siyasi-hüquqi çərçivəyə sadiqdirsə, Azərbaycanın beynəlxalq ictimaiyyət nümayəndələrini öz ərazisində qəbul etməsi nə üçün problem yaratmalıdır?
Diplomatik nümayəndələrin gördükləri mənzərəni bəyənib-bəyənməməsi, hansı siyasi nəticəyə gəlməsi isə onların öz dövlətlərinin və beynəlxalq təşkilatların məsuliyyətidir. Xarici diplomatlara təzyiq........
