Hər bir xalqın tarixində elə günlər var ki, bütöv bir milli mübarizənin, böyük itkilərin, tarixi iradənin və dövlətçilik əzminin rəmzinə çevrilir. Azərbaycan üçün 20 Sentyabr məhz belə tarixlərdəndir. Bu gün artıq yalnız 2023-cü ilin sentyabrında baş verən hadisələrin təqvimdəki ifadəsi deyil, Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunmasının simvoludur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə sentyabrın 20-nin Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsis edilməsi təsadüfi qərar deyildi. Bu tarix Azərbaycan xalqının müstəqillik və dövlətçilik uğrunda uzun illər apardığı mübarizənin məntiqi nəticəsini özündə ehtiva edir. Sərəncamda deyildiyi kimi: “Hər bir xalq üçün öz taleyinə sahib olmaq, müstəqil dövlətini yaradaraq inkişaf etdirmək onun ən böyük nailiyyətidir.” Bu fikir 20 Sentyabrın mahiyyətini dəqiq ifadə edir. Çünki suverenlik sadəcə dövlət sərhədlərinin mövcudluğu deyil, xalqın öz taleyini müəyyən etmək, öz ərazisində ali hakimiyyəti həyata keçirmək və gələcəyini özü qurmaq haqqıdır.

Azərbaycan xalqı bu haqq uğrunda ağır sınaqlardan keçib. Müstəqilliyin bərpasından sonra ölkəmizin qarşılaşdığı ən böyük faciə Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü və ərazilərimizin uzun illər işğal altında saxlanılması oldu. Beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə, BMT Nizamnaməsinin tələblərinə və Təhlükəsizlik Şurasının məlum qətnamələrinə baxmayaraq, Azərbaycan torpaqları otuz ildən artıq müddətdə işğal altında qaldı. Yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin salındı, şəhər və kəndlər dağıdıldı, tarixi və dini abidələrə ağır ziyan vuruldu, Xocalıda xalqımıza qarşı dəhşətli cinayət törədildi.

Bütün bunların fonunda ən mühüm həqiqət dəyişmədi: işğal altında olan ərazilər beynəlxalq hüquq baxımından Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olaraq qalırdı. Azərbaycan bu reallığı yalnız diplomatik bəyanatlarla deyil, dövlət siyasətinin bütün imkanları ilə müdafiə etdi. Lakin təxminən otuz il davam edən danışıqlar Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqeyi səbəbindən nəticəsiz qaldı. Zaman keçdikcə aydın oldu ki, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etmək üçün daha qətiyyətli addımlar atmalı olacaq.

2020-ci ilin 27 sentyabrında........

© Qaynar