Tarix həmişə arxivlərdə yaşamır. Bəzən bir daşın üzərindəki yazıda, bəzən illərlə danışılmayan ailə xatirəsində, bəzən də kinoteatrın qaranlığında ekrana düşən insan taleyində yaşayır. Xalqın keçmişlə münasibəti təkcə nəyi xatırlaması ilə deyil, xatırladıqlarını gələcəyə necə ötürməsi ilə də müəyyən olunur.

Müharibə bitir, cəbhələr susur, silahlar yerə qoyulur. Ancaq insanın daxilindəki müharibənin nə vaxt başa çatdığını heç kim dəqiq deyə bilmir. Bəzən atəş kəsilir, amma müharibə bir ananın gözlədiyi qapıda, qazinin yaddaşında, bir ailənin dəyişmiş taleyində davam edir.

Oktyabrın 12-də Heydər Əliyev Mərkəzində təqdim olunan “44” bədii filminə də bu prizmadan yanaşmaq lazımdır. Ekran əsəri 44 günlük Vətən müharibəsini yalnız hərbi əməliyyatlar və qəhrəmanlıq salnaməsi kimi deyil, insan talelərini dəyişdirən böyük tarixi sınaq kimi təqdim etməyə çalışır.

Amma burada bir məqamı unutmayaq: böyük tarix böyük sənət əsərinin yaranmasına zəmanət vermir. Qəhrəmanlıqla zəngin keçmiş kino üçün möhtəşəm materialdır. Bu materialı sənətə çevirmək isə istedad, dramaturji dəqiqlik və insanın daxili dünyasına nüfuz etmək bacarığı tələb edir. Kino tarixi təkrarlamaqla kifayətlənməməlidir. O, tarixin insanın daxilində nəyi dəyişdirdiyini göstərməlidir.

Qələbənin arxasındakı insan

Filmin süjetinin mərkəzində Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin zabiti Rəşad Xəlilov, Azərbaycanda çalışan türk həkim-ortoped Zeynəb Özdemir və xüsusi əməliyyat qrupunun komandiri polkovnik Ramazan Kərimov dayanır. Döyüş və qəhrəmanlıq xətti ilə yanaşı, sevgi, şəxsi sınaqlar, qorxu və ümid də hadisələrin inkişafında yer alır.

Müharibəni insan taleləri üzərindən göstərmək doğru seçimdir. Çünki müharibə yalnız xəritələrdə, əməliyyatların xronologiyasında və azad edilən ərazilərdə baş vermir. O, insanın verdiyi qərarlarda, ailələrin gözləntilərində, yarımçıq qalan arzularında, bəzən də heç kimin görə bilmədiyi daxili sarsıntılarda yaşanır.

Azərbaycanın Vətən müharibəsi milli yaddaşımızın ən mühüm səhifələrindəndir. Bu səhifədə Zəfər, azad edilmiş torpaqlar və milli birliklə yanaşı,........

© Qaynar