Kur’an’da “kâfir” yalnızca “inanmayan kişi” demek değildir. “Kefere” sözcüğü kök anlamıyla örten, hakikatin üzerini kapatan demektir. Yani küfür, çoğu zaman bilgisizlikten ziyade bilgi geldiği hâlde onu kabul etmeme, nimet verildiği hâlde onu sahibinden koparma, hakikat karşısında kalbi kapatma hâlidir.

Kur’an’ın anlattığı kâfir tipi şudur: Hakikati duyuyor ama duymamış gibi yapıyor; ayeti görüyor ama “bu bana ne söylüyor?” diye sormak yerine onu küçümsüyor; dünya hayatını tek gerçek sayıyor; malı, gücü, itibarı, çocukları ve toplumsal başarıyı Allah’a karşı güvence zannediyor. Nitekim ilgili ayetlerde onların uyarılsa da uyarılmasa da iman etmeye yanaşmadıkları, ayetleri yalanladıkları, dünya hayatının onlara süslü gösterildiği ve iman edenlerle alay ettikleri açıkça görülüyor.

Kâfirlerin temel özellikleri nelerdir?  Bir adamın kafir olduğunu nasıl anlarız?

Birincisi: Hakikati yalanlama. Küfür, sadece “bilmiyorum” demek değildir; çoğu zaman “biliyorum ama kabul etmiyorum” tavrıdır. Bakara 89’da hakikati tanıdıkları hâlde inkâr edenlerden söz edilir. Bu çok önemlidir: Kâfirlik, cehaletten çok inatlaşmış bilgi hâline gelir. Ayetleri yalanlama, ilahî beyanları görmezden gelme, hak karşısında bahane üretme bu karakterin ana çizgisidir.

İkincisi: Aklı hakikate açmamak: Kur’an kâfirleri “sağır, dilsiz, kör” mecazıyla anlatır; yani fizikî organları çalışır ama hakikate açık iç idrak kapanmıştır. “Düşünmezler”, “anlamazlar” vurgusu, küfrün akılsızlık değil, aklın yanlış merkeze bağlanması olduğunu gösterir. Modern ifadeyle söyleyelim: Zekâ var, teknik kabiliyet var, hatta yüksek eğitim var; fakat hikmet yoksa akıl, hakikati değil menfaati üretir.

Üçüncüsü: Dünya hayatını mutlaklaştırmak: Kur’an, inkâr edenler için dünya hayatının süslü gösterildiğini, onların iman edenlerle alay ettiğini söyler. Mal ve evlatların Allah huzurunda fayda vermeyeceği de tekrar edilir. Burada mesele mal sahibi olmak değil; malı, evladı, makamı, piyasa gücünü, teknolojiyi ve refahı nihai güvence sanmaktır.

Dördüncüsü: Alay, küçümseme ve........

© Pusula Gazetesi