Ata yurdu olan Balkanlar’a arkadaşı Mehmet Behçet Bey ile ziyarete giden Yahya Kemal, o sırada Bulgarların millî şairi İvan Vazof’un ölümü nedeni ile Bulgar Devleti’nin yapmış olduğu cenaze törenine katılmak zorunda kalır. Törende İvan Vazof’u öven konuşmalara şahit olur. O günlerde tarih 22 Eylül 1921’dir ve İstanbul işgal altındadır.  Merasime Bulgaristan’da yaşayan Türkler de katılmıştır. Öndeki sırada duran bir Türk’ün İvan Vazof’u kastederek bizde yazık ki böyle bir büyük şair yetişmedi diye hayıflandığını duyan Yahya Kemal, Fuzulî, Bâkî, Nedim, Şeyh Galip gibi şairlerin yanında hiçbir değeri olmayan bir şair için bir vatandaşın böyle bir ifade kullanmasına çok içerler ve yanındaki arkadaşı Mehmet Behçet’e: Görüyorsun ya Behçet, cehalet esaretten daha beterdir, der.

Esaret cehaletten beslenmektedir. Bir toplumun insanları can vererek memleketlerini esaretten kurtarabilirler fakat onlar canlarını vererek halklarını cehaletten kurtaramazlar. Cehaletten kurtulmak daha büyük emek, daha fazla zaman ve çok daha fazla çaba gerektirmektedir.

Yahya Kemal cehalet esaretten de beterdir sözünü söylemeden iki ay önce Mustafa Kemal, Millî Mücadele devam ederken 15 Temmuz 1921 tarihinde Ankara’da maarif kongresini........

© Pusula Gazetesi