Lala Mustafa Paşa ve Erzurum'daki Camisi
Lala Mustafa Paşa, Osmanlı Devleti’nin en önemli yöneticilerinden ve komutanlarından biriydi. Sokullu soyundan olup 1510’lu yıllarda Bosna’da doğmuş; ağabeyi Deli Hüsrev Paşa vasıtasıyla Saray’a intisap etmişti. Buradaki ilk önemli vazifesi Kanunî Sultan Süleyman’ın “berberbaşılığı” idi. Saray’daki diğer bazı görevlerinden sonra Rüstem Paşa vasıtasıyla Şehzâde Selim’e lala oldu. Çeşitli yerlerde sancakbeyilik ve beylerbeyilik yaptıktan sonra 1562-63 yıllarında Erzurum Beylerbeyiliği yaptı. Ardından Halep ve Şam’da beylerbeyilik görevlerinde bulundu. 1571 yılında Kıbrıs’ı fethetti ve “Kıbrıs Fatihi” olarak anıldı. 1577’de İran Seferi serdarlığına tayin edilerek Gürcistan ve Şirvan’ı fethetti
Lala Mustafa Paşa, gerek beylerbeyilik gerekse Osmanlı’nın doğu seferleri münasebetiyle bir müddet Erzurum’da bulunmuştu. Beylerbeyiliği sırasında, şehirde büyük bir cami ve yanında bir mektep yaptırdı. Ayrıca Ayas Paşa Vakfı’nın suyundan bir miktar su alarak çeşmeler ve altı hücreli bir tuvalet inşa ettirdi. Bu çeşme ve tuvaletler, caminin kuzey cephesini üç taraftan kuşatan........
