Η ενεργειακή κρίση και η απότομη αύξηση του κόστους των αγροτικών εισροών που κορυφώθηκαν το 2022 αντιμετωπίστηκαν σε πολλές περιπτώσεις ως ένα κοινό ευρωπαϊκό πρόβλημα. Οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, των λιπασμάτων, των ζωοτροφών και άλλων βασικών συντελεστών παραγωγής επηρέασαν πράγματι το σύνολο της ευρωπαϊκής γεωργίας. Δεν επηρέασαν, όμως, όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο.

Η διάκριση αυτή έχει σημασία. Για έναν αγρότη, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι απλώς αν αυξάνεται η τιμή στην οποία πουλά το προϊόν του. Είναι αν η αύξηση αυτή επαρκεί για να καλύψει την παράλληλη άνοδο του κόστους παραγωγής. Οταν οι εισροές ακριβαίνουν ταχύτερα από τις τιμές που λαμβάνει ο παραγωγός, δημιουργείται μια συμπίεση που περιορίζει το πραγματικό οικονομικό περιθώριο της εκμετάλλευσης.

Αυτό ακριβώς αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης, μέσα από τη σύγκριση των εννέα μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης -Ελλάδα, Κύπρος, Κροατία, Γαλλία, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία, Σλοβενία και Ισπανία, τις λεγόμενες MED9- με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ κατά τη διάρκεια και μετά το μεγάλο σοκ του 2022. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το 2022 δεν ήταν απλώς μια δύσκολη χρονιά για το σύνολο της ευρωπαϊκής γεωργίας. Ηταν μια χρονιά κατά την οποία η πίεση στις μεσογειακές χώρες ήταν αισθητά ισχυρότερη. Η σχετική επιδείνωση των αγροτικών όρων εμπορίου στις MED9 σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ενωση εκτιμάται σε περίπου 7,6 λογαριθμικές μονάδες. Με απλά λόγια, το κόστος των εισροών απομακρύνθηκε περισσότερο από τις τιμές που λάμβαναν οι παραγωγοί στη Μεσόγειο, δημιουργώντας εντονότερη οικονομική πίεση.

Πίσω από έναν τεχνικό δείκτη βρίσκεται μια πολύ απλή οικονομική πραγματικότητα: οι τιμές που εισέπρατταν οι παραγωγοί στη Μεσόγειο δεν μπόρεσαν, στον ίδιο βαθμό με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, να ακολουθήσουν την έκρηξη του κόστους που αντιμετώπιζαν.

Μία κρίση, διαφορετικές επιπτώσεις

Το εύρημα αυτό δεν σημαίνει ότι η υπόλοιπη ευρωπαϊκή γεωργία δεν πιέστηκε. Σημαίνει ότι ένα εξωτερικό σοκ, κοινό για ολόκληρη την ΕΕ, μεταδόθηκε με διαφορετική ένταση στις επιμέρους γεωργικές οικονομίες. Και αυτό δεν είναι παράδοξο.

Η γεωργία της Μεσογείου έχει διαφορετική παραγωγική σύνθεση, διαφορετικές απαιτήσεις σε ενέργεια και εισροές, μικρότερο -κατά μέσο........

© Pelop