Masadaki Gerçekler: Ateşkes Geçici Mi? Kalıcı Mı?
Ateşkesin kalıcı olma ihtimaline yönelik değerlendirme yapacak olursak hem İran hem de diğer taraflar temkinli ve güvence talep ediyor. Son açıklamada İran Cumhurbaşkanı Pezeshkian, “Savaşı bitirmeye hazırız, ancak garanti istiyoruz” dedi. Bu da sürecin hâlâ kırılgan olduğunu gösteriyor.
Masadaki Gerçekler: Jeopolitik Güvensizlik
İran’ın “garanti” talebi, ateşkesi bir başlangıç adımı olarak gördüğünü ve kalıcı barış için güvence mekanizmaları aradığını gösteriyor.
ABD-İsrail tarafı ise bölgesel güvenlik ve İran’ın uzun vadeli niyetleri konusunda şüpheci
Ateşkes sürecine birçok dış aktör (ö Rusya, Çin, Körfez ülkeleri) dolaylı olarak etki ediyor.
Bölgede vekil aktörler (milisler, silahlı gruplar) üzerinde tam kontrol yok; küçük bir olay bile ateşkesi bozabilir.
Piyasaların Okuduğu: Kısa Vadeli Rahatlama, Uzun Vadeli Belirsizlik
Son ateşkes haberiyle enerji ve finansal piyasalarda kısa vadeli bir rahatlama gözlendi. Ancak, piyasalar kalıcı barış için siyasi ve askeri eylemlerden ziyade diplomatik ilerlemeleri görmek istiyor. İran’ın garanti beklentisi, askeri değil diplomatik araçların devreye alınmasını şart koşuyor. ABD ve İsrail’in bu garantileri kabul etmesi için bölgesel risklerin ciddi oranda düşmesi gerekiyor. Taraflar arasında güven eksikliği sürdükçe, ateşkesin kalıcı olması zorlaşabilir.
Savaş Sonrası Senaryolar:
Senaryo1: “Kalıcı Barış” olması durumunda volatilite azalır, enerji fiyatları normalize olur, endekslerde yükseliş potansiyeli söz konusu olacaktır. Ancak İran’ın talepleri ve ABD’nin baskısı nedeniyle kolay olmayacak bu senaryoda olasılık düşük-orta........
