2025 yılı, Türkiye’de sanayi şirketleri açısından “büyümeden çok ayakta kalma” yılı olarak kayıtlara geçiyor. Açıklanan finansal tablolar incelendiğinde, sektörler farklı olsa da bilançoların neredeyse aynı sorunları yansıttığı görülüyor: zayıf nakit üretimi, kısa vadeli borç baskısı, artan maliyetler ve eriyen özkaynaklar. Büyük denilen bazı firmaların bırakın Net Karlılığı Faaliyet Karlılığı dahi yaratamaması çok dramatik bir durum. Faaliyet Karlılığı dahi yapamayan bir firma milyarlarca liralık borcu nasıl döndürür nasıl düşürür; mümkün değil!

Bankacılık verileri, finansal tablolar ve şirket açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, reel sektörün karşı karşıya olduğu risklerin sistemik hale geldiği anlaşılıyor. Detaylandıralım!

1) Dönen Varlıklar Artmıyor: Nakit Üretimi Tıkandı

Normal koşullarda büyüyen bir sanayi şirketinin:

Ancak 2025 bilançolarında:

Tahsilat sürelerinin uzaması

Stok devir hızının gerilemesi

Nakit rezervlerinin erimesi

nedeniyle dönen varlıkların yatay kaldığı veya reel olarak küçüldüğü görülüyor.

Bu durum, şirketlerin faaliyetlerinden nakit yaratamadığının en net göstergesi.

2) Kısa Vadeli Banka Borçlarında Yığılma

Bilançolardaki en kritik alarm noktalarından biri: Uzun vadeli borcun kısa vadeye kayması

Uzun vadeli kredi vermekten kaçınıyor

Kredileri yenileme şeklinde kullandırıyor

Riskli sektörlerde vadeleri kısaltıyor

Kısa vadeli finansal borçlar hızla şişiyor

Çevirme riski artıyor

Likidite krizi potansiyeli büyüyor

Bu tablo, birçok firma için “krediyle yaşama — krediyle ölme” döngüsünü doğuruyor. Merkez Bankası’nın “enflasyonu düşürmem için firmaların talebini de kısmam gerekiyor” çözümü; bunun sonucu kredilerde uyguladığı büyüme kısıtlaması reel ekonomiyi işin içinden çıkılamaz “finans çaresizliğine” durumu yarattı!

3) İmalat Maliyetlerinde Patlama

2025 boyunca üretim maliyetlerini artıran başlıca unsurlar:

Özellikle emek yoğun sektörlerde asgari ücret ve yan maliyet artışları marjları ciddi biçimde aşındırdı. Tekstil Konfeksiyonu Mısır’a kaçıran ana nedenlerinin başında bu maliyet geldi.

Bazı sektörlerde maliyet artışı satış fiyatlarına yansıtılamadı.

4) Faaliyet........

© Para Analiz