Son yıllarda kira ilişkilerinin her iki taraf için de hassas bir dengede ilerlediği, özellikle ekonomik dalgalanmaların hukuki ihtilafları artırdığı bir dönemden geçtiğimiz hepimizin malumu. "Kira artış oranı(m) ne olmalı?", "5 yıl dolduğunda ev sahibim rayiç bedel isteyebilir mi?" veya "Olası bir dava sürecinde belalı kiracımıza karşı haklarımız nelerdir?" gibi sorular zihninizi meşgul ediyorsa merak etmeyin, yalnız değilsiniz. Bu kapsamlı özet sizler için yol gösterici olacak. Konu, karmaşık teknik detaylara girilmeden güncel mevzuat ve yargı uygulamaları doğrultusunda derlendi ve servise hazır.

 İster ev sahibi olun ister kiracı, kira bedelinin tespiti davaları hakkında bilmemiz gereken temel başlıklar neler diye düşünüyorsanız buyurun:

 Kira Tespit Davası Nedir ve Neden Açılır?

Kira bedeli piyasanın çok altında kaldığında veya taraflar yeni dönem fiyatında anlaşamadığında açılan bu dava, mahkemenin "hakkaniyete uygun" yeni bir bedel belirlemesini sağlar. Enflasyon, döviz kuru, talep yoğunluğu ve paranın alım gücündeki değişimler bu davanın temel sebepleridir. Mahkeme, kiranın ne kadar artacağına karar verirken sözleşmenin yaşına bir bakayım der. Burada beş yıllık bir kritik süre ayrımı yapmak mümkün:

 -5 Yıldan Kısa Sözleşmeler: Artış oranı, TÜFE 12 aylık ortalamasını geçemez. Sözleşmede bir oran varsa o uygulanır. Yoksa hakim, "mevcut kira tutarı, olması gerekenden düşük" benzeri bir tavırla hakkaniyete göre bir artış takdir eder.

 5 Yılı Aşan Sözleşmeler: Artık TÜFE sınırı ortadan kalkar. Mahkeme; emsal rayiç bedelleri, taşınmazın durumunu ve ekonomik koşulları bir bütün olarak değerlendirerek yeni bir değer belirler. "Bundan sonra sizin kira bedeliniz bu olsun" der.

 "Eski Kiracı" İndirimi (Hakkaniyet İndirimi) ifadesi, sizin için bir mihenk taşıdır. Size bilenmiş olan ev sahibinizin açtığı davadaki en önemli dayanağınız bu olmalıdır. Eğer 5 yılı doldurmuş bir kira sözleşmeniz varsa mahkeme, doğrudan "boş ev" piyasa fiyatını uygulama yoluna gitmez. Yani hali hazırda kiracısı olduğunuz yer sanki "sıfırdan" kiraya veriliyor gibi davranılmaz. Zira orada zaten siz yıllardır oturuyordunuz değil mi? Kiracıları koruyan en önemli yasal dayanak olan "hakkaniyet indirimi" devreye girer. Buradaki amaç, uzun süreli kiracının barınma hakkını korumak ve fahiş artışların ani ekonomik etkisini hafifletmektir:

 Hukuki Dayanak: Bu indirim, Türk Borçlar Kanunu’ndan gelen "hak ve nesafet ilkesi" yani daha da açık bir ifade ile "adaleti ve makul dengeyi sağlamayı amaçlayacak........

© Para Analiz