menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Padişahsız devlet fikri

228 0
29.10.2026

Tarih: 23 Temmuz 1908…

Osmanlı tarihinin en önemli siyasal kırılmalarından biri yaşandı: Temmuz Devrimi…

İkinci Abdülhamit'in 32,8 yıllık yönetimine karşı gelişen muhalefet, -hep yazıldığı gibi- sadece askeri okullarda ve İttihat ve Terakki çevrelerinde büyümedi.

Anadolu'da da halk ayaklanmaları vardı. Özellikle Erzurum'da 1906–1907 yıllarında ağır vergilere ve yönetimin baskılarına karşı büyük gösteriler düzenlendi. Askerlerin bir bölümü halkın yanında yer aldı. Hükûmet konakları basıldı, valiler görevden alındı...

Keza, Kastamonu ve Sinop'ta vergi protestoları yaşandı. Van, Bitlis gibi yerlerde ekonomik sıkıntılara karşı tepkiler yükseldi.

Toplumsal hoşnutsuzluk büyürken 3 Temmuz 1908'de Kolağası Resneli Niyazi askerleriyle dağa çıktı. Ardından Enver ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne bağlı diğer subaylar harekete katıldı...

İsyanlar karşısında İkinci Abdülhamit geri adım atmak zorunda kaldı. 1878'de askıya aldığı Kânûn-ı Esâsî/Anayasa’yı yeniden yürürlüğe girmesini ve Meclis-i Mebusan’ın açılmasını kabul etti.

Ve, 23 Temmuz'da Manastır'da Meşrutiyet ilan edildi. Selanik, Resne ve Üsküp'te halk sokaklara döküldü. Türkler, Rumlar, Ermeniler, Yahudiler farklı topluluklardan insanlar hürriyet, eşitlik ve kardeşlik sloganlarıyla kutlamalara katıldı.

Bu kutlamaların resmi bayrama dönüşmesi bir yıl sürdü:

OSMANLI'NIN HÜRRİYET BAYRAMI

Temmuz Devrimi meclisinde ilk teklif Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıl dönümünün kutlanması için oldu.

İzmir Mebusu Ahmet Müfit, Ocak 1909'da Meclis-i Mebusan'a önerge verdi: Osmanlı Devleti'nin kuruluş........

© OdaTV