Tek karede yangın yıkımının sembolü: Ağaca tırmanan ayı
Bu hafta gündemimizde, Antalya yangınlarının hafızalara kazınan o görüntüsü var: Alevlerden kaçmak için ağaca tırmanan ayı… Çaresizlik içinde ağaca tutunan ayının hali, binlerce kişinin yüreğini burktu ve yangının sembolü oldu. Ekiplerin su içirdiği ceylandan ölen hayvanlara, pek çok canlının acı hikâyesi var. Adramytteion Antik Kenti’nden Zümrüt isimli kedi ile Okyanus isimli köpeğin mozaiği, Anadolu'da hayvan sevgisinin ne kadar ileri gittiğine dair merak uyandırdı. Ayrıca Odatv'nin iki kez gündeme getirdiği leylek ölümleriyle ilgili acı haber bu kez, İsveç Veliaht Prensesi Victoria’nın adını taşıyan ve Karaman’da ölen leylekten geldi. Ayrıca Dünya Kuş Raporu’nun çarpıcı raporundan, Adalar’daki son atların Kastamonu Daday’a gönderilmesiyle başlayan tartışmalara uzanıyoruz. İngiltere’de hayvan refahı, İspanya’da sokak kedileri için yükselen sesler, Leman Sam’ın “İnsanlığımdan utanıyorum” sözlerinin ardındaki neden ve Binnur Kaya’nın acı kaybı da gündemimizde. Ve haftanın kahramanları: Balıkları misinalardan kurtaran bir dalgıç ve 72 yaşındaki Aliye Teyze…
Haber: Sinem Hançerigüzel
Antalya'da Aksu ve Kepez ilçelerinde, Adana'da ise Kozan'da başlayarak İmamoğlu, Aladağ ve Karaisalı ilçelerinde, ayrıca Mersin'in Bozyazı, Eskişehir'in Mihalıççık, Muğla'nın Menteşe, Burdur'un Bucak ilçelerinde yangın çıktı. Alevlerle mücadelede havadan ve karadan müdahalede ekipler canla başla çalışırken, Antalya Aksu'da ise Hasan Kahya isimli vatandaş, yoğun dumandan etkilendikten sonra kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Yangınlar kontrol altına alınırken, Antalya'daki yangınlar da söndürüldü.
AĞACA TIRMANAN AYI, ORMAN YANGINLARINDA YIKIMIN SEMBOLÜ OLDU
Antalya’daki orman yangınlarının en çarpıcı görüntülerinden biri, alevlerden kaçarken bir ağaca tırmanan ayı oldu. Etrafı duman ve alevlerle çevrili ormanda, çaresizce gövdeye tutunan ayının görüntüsü, yangının yalnızca doğayı değil, ormanda yaşayan sayısız canlının hayatını da nasıl tehdit ettiğini gözler önüne serdi.
"BU ÇARESİZLİĞİ KALBİNİZ NASIL ALIYOR"
Ayının o ağaca tutunması, adeta yangından kaçan tüm canlıların mücadelesinin sembolü oldu. Alevlerden uzaklaşmak için nereye gideceğini bilemeyen, yaşam alanı saniyeler içinde yok olan bir hayvanın görüntüsü, yangının ne kadar büyük bir yıkıma dönüştüğünü tek karede anlattı.
Sosyal medyada pek çok kez paylaşılan karede insanlar, "Canlarımız geleceğimiz yanıyor", "Vatan toprağı kutsaldır", "Bir ağacın dalına sığınan hayat, insanlığın yakıp yıktığı doğadan bir merhamet bekliyor", "Bu çaresizliği kalbiniz nasıl alıyor" sözleriyle sitem etti.
"BUNUN GÜNAHI KİMİN BOYNUNA"
Yangının ardından bölgede çok sayıda hayvanın yaşamını yitirdiği görüldü. Serkan Yalçın’ın çektiği görüntülere göre, geyikler, kaplumbağalar ve birçok canlı, kaçamadıkları için alevlerin arasında can verdi. Kimi hayvanlar yanarak hayatını kaybederken, kimi ise yaralı halde kurtarılmayı bekledi. "Bunun günahı kimin boynuna" diye soran Yalçın, bir diğer görüntüde ise "Bu nasıl bir acı, tarifi yok" dedi.
YARALI GEYİĞE SU İÇİRİLDİĞİ ANLAR UMUT OLDU
Yangının ardından ekiplerin yaralı bir ceylana su içirdiği görüntüler ise yaşanan felaketin bir başka yüzünü gösterdi. Alevlerin arasından kurtarılan bir canlının yeniden hayata tutunma çabası, tüm bu yıkımın içinde umut veren anlardan biri oldu.
Orman yandığında yalnızca ağaçlar kül olmuyor. Yuvalar, yaşam alanları ve sessizce bizimle aynı doğayı paylaşan binlerce can da yok oluyor. Alevler söndüğünde geriye yalnızca yanan ağaçlar değil, eksilen bir hayat ve sessizleşen bir orman kalıyor.
"AVLANMAYI DURDURUN" ÇAĞRISI
Öte yandan yangından kurtulan hayvanların zor bir sürece girdiğini belirten doğaseverler, avlanmanın durdurulması gerektiğini söyledi. Yangınların etkilediği adana Karaisalı'da da av yapılacağını belirten pek çok kişi, imza kampanyasına katıldı. "Yangınlardan şans eseri kurtulan yaban hayvanları şimdi de avcılık tehdidiyle karşı karşıya" diyen Türkiye Vegan Derneği, av sezonunun iptal edilmesini talep etti.
ANADOLU'DA HAYVAN SEVGİSİNİN EN ESKİ ÖRNEKLERİ: 2'NCİ YÜZYILIN SONLARI
Yaklaşık iki bin yıl önce, varlıklı bir Romalı aile, iki sevilen evcil hayvanı için mozaik sipariş etti. Zümrüt adlı bir kediyi ve Okyanus adlı bir köpeği tasvir eden çok renkli bir yer mozaik, Türkiye'nin Ege kıyısından çıktı. Balıkesir'deki Adramytteion Antik Kenti'nde arkeologlar, Live Science'ın aktardığına göre 2. yüzyılın sonlarıyla 3. yüzyıla tarihlenen Roma villasının içinde bu mozaikleri buldu.
EVİN ODASINA İŞLENEN KEDİ MOZAİĞİ: ADI ZÜMRÜT
Özgen, çalışmasında, odaya giren birinin solunda göreceği ilk mozaik panelin, mavi-yeşil bir minder üzerinde oturan soluk renkli bir kedi olduğunu yazdı. Kedinin üzerinde, zümrüt anlamına gelen Yunanca ΖΜΑΡΑΓΔΙΝ (Zmaragdin) harfleri yer alıyor. Minder üzerinde rahat bir şekilde oturan kedi, Zümrüt'ün sokak kedisi değil, evcil hayvan olabileceğini düşündürüyor.
Zümrüt'ün isminin, antik çağda zümrütlerin çıkarıldığı Roma Mısır çölüyle olan bağlantısı olabileceği, villanın sahibi Kuzey Afrika bağlantıları olan bir tüccar olabileceği düşünülüyor.
EVİ SÜSLEYEN KÖPEK MOZAİĞİ: ADI OKYANUS
Odaya girerken sağ tarafta, koşan veya zıplayan bir köpeği tasvir eden bir mozaik panel bulunuyordu. Bu hayvanın üzerinde Yunanca ΩΚΕΑΝΟΣ (Okeanos) harfleri yazılıydı ve bu harfler okyanus anlamına geliyor. Özgen'e göre, Adramytteion bir liman kentiydi, bu nedenle Okyanus'un adı çevresinden dolayı verilmiş olabilir.
BAŞKA HAYVANLAR VE MİTOLOJİK YARATIKLAR DA ÇIKTI
Bir avluyu (atrium) çevreleyen üç salon da keşfedildi. Büyük olasılıkla villanın ana kabul salonu işlevi gören bir odada arkeologlar ayrıca, canlı ve mitolojik yaratıkları betimleyen 15 ayrı panelden oluşan renkli bir mozaik de buldu.
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde Adramytteion araştırma ekibinin başkanı olan arkeolog Hüseyin Özgen, Journal of Mosaic Research dergisinde yakında yayımlanacak bir çalışmada, 15 panelin, Medusa betimlemesi gibi görünen bir figürün çevresinde toplandığını; kedi ile köpeğin ise ev hayvanlarının anısını koruyor olabileceğini yazdı.
Panellerin çoğu kuşları, balıkları ve kedigilleri tasvir ederken, mitolojik esinli iki panelde bir gorgon (muhtemelen Medusa) ve kanatlı bir at (muhtemelen Pegasus) yer almaktadır. Antik sanatçılar, bu karmaşık tasarımı oluşturmak için beyaz, siyah, kırmızı, turuncu, sarı, pembe, bordo, mavi, turkuaz ve yeşil renkli fayanslar kullanmışlar.
İSVEÇ VELİAHT PRENSESİNİN LEYLEĞİ KARAMAN'DA ÖLDÜ
İsveç Veliaht Prensesi Victoria’nın temmuzda ülkesinin güneyinde bizzat elleriyle halkaladığı ve kendi adını verdiği yavru leylek Afrika’ya göç ederken Karaman’da elektrik hatları yüzünden öldü. Odatv iki farklı haberde, leylek ölümleri gündeme getirerek, acil yardım çağrılarını gündeme taşımıştı. Elektrik hatlarına izolasyon ve göç rotalarına güvenli konaklama alanları yapılmasının aciliyeti dile getirilmişti.
PRENSESİNİN ADINI TAŞIYORDU: ELEKTRİK HATLARI ÖLÜMÜNE YOL AÇTI
Kuş gözlemcisi Alper Tüydeş, süreci şöyle anlattı:
"Geçtiğimiz günlerde bir platformda Türkiye’deki hareketsiz duran bir vericili leylek için yardım çağrısı aldım. Karaman’daki sinyali kontrol ettirmek için de sosyal medyadan bir çağrı yaptım ve çok geçmeden yardımsever iki aile leyleği maalesef ölü bulduk. Ölü olan sadece o değildi etraftaki enerji nakil hatların altından toplamda altı ölü leylek vardı ve bunlardan bir tanesi de İsveç Viyana prensesinin bizzat halkaladığı vericili leylekti.
İKİ KARDEŞ LEYLEĞİ HALKAMIŞLAR... BİRİ VICTORIA DİĞERİ DANIEL
Ölü leyleğin vericisini ve bilgileri tespit ettikten sonra kuşun hikayesini aldım İsveçli kuş araştırmacılarından. Ve ortaya hem üzücü hemde mahçup edici bir durum ortaya çıktı maalesef. Bu fotoğrafta gördüğünüz İsveç Veliaht prensesi Victoria. Ülkesinin güneyindeki kuş koruma çalışmaları........
