Bu hafta Odatv’de hayvanların ve doğanın gündemini farklı başlıklarla takip ettik. Geçtiğimiz haftalarda gündeme getirdiğimiz leylek ölümlerinin peşini bırakmadık. Bu haberimizde ölü sayılarındaki son durumu, şimdiye kadar alınan önlemleri, uzun vadede yapılması gerekenleri doğa gözlemcisi ile konuştuk, ayrıca İran’ın bu konuda geliştirdiği çözümü ele aldık. Hayvanlar dünyasından bu haftanın dikkat çeken bir diğer konusu ise maymunların köpekler ve farklı hayvanlarla kurduğu şaşırtıcı dostluklara dair araştırma oldu. Oyuncu Bensu Soral’ın kedisi Sütlaç’ı kaybetmesiyle yaşadığı üzüntüyü, Türkiye Kuş Konferansı’nı ve Milehiya’daki kuş gözlemi çalışmaları da gündemimizde. Haftanın kahramanlarında ise kurtarılan nesli tükenme tehlikesi altındaki oklu kirpi ve namaz kılmak için okulda kaldığı sırada kuyudaki kediyi fark ederek kurtaran okul görevlisi var.

Haber: Sinem Hançerigüzel

LEYLEKLER NEDEN ÖLÜYOR

Avrupa’dan Afrika’ya göç eden leyleklerin İstanbul Boğazı ve Anadolu üzerinden güneye ilerlediği göç döneminde, yalıtımsız elektrik direkleri ciddi bir ölüm tuzağına dönüştü. Önce İstanbul Küçükçekmece'de, ardından Silivri’de, Bursa’nın Dereçavuş Mahallesi’nde, Mersin’in Toroslar ilçesi Resul köyünde leyleklerin peş peşe elektrik akımına kapılarak öldüğü bildirildi. Yaralı leylekler tedavi altına alınırken, bölgelerde incelemeler yapıldı; doğa gözlemcileri ve sivil toplum kuruluşları elektrik hatlarının yalıtılması için çağrı ve imza kampanyaları başlattı.

Tekirdağ'ın Marmaraereğlisi ilçesi Bahçelievler Mahallesi'ndeki bir tarlada yer alan yüksek gerilim hattı boyunca yaklaşık 30 leylek ölü bulundu. Söz konusu leyleklerin, elektrik tellerine temas ederek akıma kapıldığı değerlendiriliyor. Doğa gözlemcisi Fikret Can, sorunun temelinde habitat kaybı olduğunu belirterek ağaçların ve yuva yapabilecekleri alanların azalması nedeniyle, leyleklerin elektrik direklerine yöneldiğini söyledi. Can’a göre elektrik hatlarının yer altına alınması en güvenli çözüm olsa da bunun ekonomik olarak zor olduğunu, dağıtım şirketlerinin yalıtım çalışmaları yaptığını ancak bunun henüz yeterli olmadığını ifade etti.

Ayrıca büyük sürülerin elektrik direklerine konması yalnızca kuşları değil, kısa devre, elektrik kesintisi ve kuru otların tutuşması nedeniyle yangın riskini de artırabildiği belirtildi.

ODAPATİ LEYLEK ÖLÜMLERİNİN PEŞİNİ BIRAKMIYOR: 103 ÖLÜM

Uzmanlar göç sezonunun henüz başında olunması nedeniyle önlem alınmazsa ölümlerin artabileceği uyarısı yaptı. Peki son durum ne? OdaPati leylek ölümlerinin peşini bırakmıyor. Ağustos ayında Küçükçekmece'de tespit edilen ölüm sayısı 81 idi. Son rakamlara göre ise İstanbul'da, tespit edilebilen 103 leylek ölümü yaşandığı belirtiliyor. Diğer ilçe ve illerdeki son rakamlarla birleştirildiğinde, toplamda ise 150 leylek öldüğü bildiriliyor.

SON DURUM NE: ODATV'YE ANLATTI

Doğa gözlemcisi Erdem Kuruca, Odatv'ye yaptığı açıklamada "Küçükçekmece dışında Büyükçekmece'den 7, Silivri'de 30, Kütahya'da 5, Mersin Silifke'de 5 ölüm daha yaşandı. Bunlar sadece benim takip edip gördüklerim oldu. Kuş gözlemcisi arkadaşlarım sahaya gidiyor. Hem drone ile hem de bireysel olarak, yürüyerek alanı kontrol ediyor. Yeni ölümün yaşanıp yaşanılmadığını takip ediyor. Aynı zamanda arazideki mevcut çalışmaların gidişatı da takip ediliyor" dedi.

"KATANER ARACI KUŞLARI UZAKLAŞTIRIYOR... KUŞKONMAZLAR YERLEŞTİRİLDİ"

Bölgedeki son çalışmaları aktaran Kuruca, kuşları nasıl direklerden uzaklaştırdıklarını anlattı: "İlk günlerdeki talebimiz Devlet Demiryolları'nın bu nöbeti devralmasıydı. Birkaç gün sonra çağrılarımızın ardından bu nöbeti de onlara devrettik. Çünkü bizim gönüllü olarak her daim yapabileceğimiz bir şey değildi. Şu an katener bakım aracı dediğimiz bir araç var. O hatta ilerleyerek akşam vakti kuşları uzaklaştırıyor. Ayrıyeten kuşkonmazların yerleştirilmesi çalışması bir yandan devam ediyor. Kuşkonmazlar bu konuda genel olarak hızlı uygulanabilecek olan önlem.

Diğer önlemler için biraz vakit gerekiyor. Gereken malzemelerin bir kısmının dışarıdan sipariş edilmesi, gelmesi gerekiyor. Bu yüzden ilk başta ellerindeki ufak kuşkonmazları yerleştirdiler. Ertesi günlerde de leylekler için özel tasarlanmış büyük kuşkonmazları yerleştirmeye başladılar.

"KISA VADELİ ÖNLEM İNSAN GÜCÜYLE LEYLEK NÖBETİ"

Kısa vadede alınabilecek olan önlem, ölüm ihbarı yapıldığında bu noktalarda ivedikle gerekli önlemlerin alınması... Gerekiyorsa kuşkonmazla, gerekiyorsa insan gücüyle leylek nöbetinin tutulması... Diğer gelecek olan leyleklerin, en azından bu sezon için kışkırtılarak kovalanarak alandan uzaklara uzaklaştırılmasının sağlanması..."

SADECE LEYLEKLER DEĞİL... ŞAHİN DE YARALANDI: "ESARET ALTINDA YAŞAYACAK"

Ayrıca Kuruca, ölümlerin yanı sıra bazı leyleklerin uzuvlarını kaybettiğine de dikkat çekti. Leyleklerin yanı sıra farklı kuş türlerinin de zarar gördüğünü belirtti. Paylaştığı videoda ayakları zarar gören bir şahin de yer aldı.

Yapılan açıklamada "Bu şahinimiz elektrik çarpması sonrası ayak dokularında ve damarlarında bozulma sonucu dokular ölüyor. Ayak genellikle ampute edilmesi gerekiyor. Tüm vücut ağırlığı tek ayağa bindiği için diğer ayağında yaralar oluşmaya başlıyor. Bu birey doğaya dönemeyecek. Bir bacağı ve kanadı ampute edildi. Rehabilitasyon merkezi sonrası esaret altında yaşamını devam ettirecek" denildi.

DEVLET DEMİRYOLLARI HAREKETE GEÇTİ: LEYLEKKONMAZ

İstanbul Küçükçekmece Gölü-Tahtakale mevkiinde leyleklerin elektrik hatlarıyla temas ederek ölmesinin ardından TCDD harekete geçti. Saha incelemelerinde leyleklerin yoğun olarak konduğu riskli direk ve katener noktaları belirlendi. Mevcut aparatların yetersiz kalması üzerine daha yüksek “leylekkonmaz” aparatları geliştirilerek riskli noktalara monte edildi. Ayrıca ekipler, leyleklerin bölgeye geldiği 18.00-20.00 saatlerinde günlük kontroller yaparak kuşları güvenli alanlara yönlendiriyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Bakan Uraloğlu, “153 yıllık demiryolu güzergâhında leylekler için özel önlemler aldık.” dedi.

"İSTANBUL’DA BİLE ANCAK FARK EDEBİLDİK. PEKİ YA ANADOLU’NUN DÖRT BİR YANI"

Öte yandan sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Kuruca, TCDD'nin çalışmalarını aktardı. Elektrik dağıtım şirketlerine seslenen Kuruca, "Bu tehlikeyi İstanbul’da bile ancak şimdi fark edebildik. Peki ya Anadolu’nun dört bir yanındaki elektrik hatları" sorusunu sordu.

Leyleklerin tek tek hat boyunca kovalanarak kaçırıldığı anları paylaşan Kuruca, 40 senedir bölgede yaşadığını belirten bir vatandaşın "Geçen sene de oluyordu. 4-5 senedir oluyordu" sözlerini aktardı.

"LEYLEKLERE ZARAR VEREN KISIM YALITIMLI MALZEMEYLE KAPATILMALI"

Sonraki adımlarda, orta ve uzun vadeli planlarda neler yapılması gerektiğini sorduğumuz Kuruca, elektrik hatlarının........

© OdaTV