O spor dalında erkekler egemendi... Kadın devrimi... Kalıpları kırmanın dört yolu
Bir zamanlar erkek egemen bir alan olarak kabul edilen uzun mesafe patika koşusu artık kadınlar arasında giderek daha popüler hale geliyor.
Hint asıllı Amerikalı Sonia Ahuja da bu kadınlardan biri. Ahuja en son Gaoligong Dağı'ndaki 168 kilometrelik patika koşusuna katıldı. Felsefesi, "Kendinizi tamamen anın içine bırakır ve yolculuğun tadını çıkarırsanız, zafer doğal olarak gelecektir". Bu nedenle, 50 yaşındaki kadın, deneyimin tadını çıkarmaya, manzarayı seyretmeye ve yerel kültürü keşfetmeye odaklandı.
Ahuja, 2023'te, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Badwater Ultramaratonu'nda podyuma çıkan ilk Hint kökenli kadın oldu. Dünyanın en zorlu koşu yarışı olarak bilinen 217 kilometrelik bu yarışta, parkur Kaliforniya'daki Death Valley'den Mt Whitney'e kadar uzanıyor ve sıcaklıklar 54 dereceye kadar çıkabiliyor. Ahuja, 2014'ten önce hiçbir maraton deneyimi olmamasına rağmen bu olağanüstü başarıyı sadece dokuz yılda elde etti.
Ahuja, Hindistan'ın Yeni Delhi yakınlarındaki Gurugram şehrinde büyüdü. Çocukluğu ve okul yılları boyunca hiçbir atletizm takımına katılmadı veya rekabetçi sporlarda yer almadı. 1990'larda ABD'ye taşındı ve sonunda son derece rekabetçi finans sektörüne girerek yönetici pozisyonuna ulaştı.
2014 yılında, 38 yaşında iken başlangıçta stresi azaltmanın bir yolu olarak koşmaya başladı. Aynı ilk maratonu olan San Diego Rock 'n' Roll Maratonu'nu dört saatin altında bir süreyle tamamladı. Birkaç maraton koştuktan sonra Ahuja, diğer koşuculardan farklı olduğunu düşündü. Bitiş çizgisini geçmek onu bitkin bırakmıyordu; bunun yerine, devam etme isteği duydu.
Bu farkındalık onu, teknik olarak 42,2 kilometreden uzun olan, genellikle 80 ile 241 kilometre arasında değişen ultra maratonlara yönlendirdi. Hiçbir Hintli kadının Badwater Ultramaratonunu tamamlamadığını keşfettikten sonra kendine yeni bir hedef belirledi ve Temmuz 2023'te bunu başardı.
Onun için bu başarı, sadece bir kupa kazanmaktan çok daha fazlasıydı. Geleneksel Hint kültüründe, kadınlardan genellikle aile sorumluluklarını üstlenmeleri, akademik başarı elde etmeleri ve profesyonel yaşamlarında düşük profilli kalmaları beklenir. Özellikle çamur, ter ve yoğun acıyla dolu ultra maratonlar gibi ekstrem sporlar, Hintli kadınlar tarafından büyük ölçüde dokunulmamış bir dünyadır.
Ahuja "Bu kadınlara bir mesaj göndermek istiyorum: Eğer ben yapabiliyorsam, siz de yapabilirsiniz. Ultramaratonlarda erkekler ve kadınlar birlikte başlar ve aynı bitiş çizgisini geçerler; bu da gerçek eşitliği temsil eder ve cinsiyet engellerini yıkar. Bu yarışlar gerçek hayata dair dersler sunuyor: Azimle her şeyi yapabilirsiniz. Sonuç olarak, erkeklerin yapabildiği her şeyi kadınlar da yapabilir" diye konuştu.
Aynı yarışta ABD'den bir diğer katılımcı olan Andrea Kooiman, kadınların koşma nedenlerinin erkeklerden biraz farklı olabileceğini, kadınların genellikle ev işlerini yönetmekten çocuk yetiştirmeye ve kariyerlerini inşa etmeye kadar birçok sorumluluğu dengelediklerini belirtti. Ancak koşu ayakkabılarını giydiğinde, bu onun kişisel zamanıdır. Öz bakımı önceliklendirme seçimi, sonuçta onu daha iyi bir anne, eş ve profesyonel yapar.
Kooiman, son on yılda 2016'daki ilk Gaoligong yarışı, Badwater Ultramaratonu ve Kuzey Amerika'nın en büyük dağ gölü çevresinde 321,8 kilometrelik bir yarış olan Tahoe 200 Dayanıklılık Koşusu da dahil olmak üzere 100'den fazla standart maraton ve 50'den fazla ultramaraton tamamladı.
Kooiman, "Gizli avantajım içsel gücümde yatıyor. Yüzyıllar boyunca kadınlar, benzersiz biyolojimizden toplumda nasıl muamele gördüğümüze kadar sayısız zorlukla karşılaştılar. Şimdi, hem erkek hem de kadın sporcularla eşit şartlarda yarışabiliyorum. İşler zorlaştığında, ilerlemeye devam etmek için içsel kadın enerjime başvuruyorum" diye anlatıyor.
Kadınları büyük hayaller kurmaya ve her şeyin mümkün olduğuna inanmaya teşvik etmeyi amaçlıyor ve kendisini örnek gösteriyor. Kooiman, koşu yolculuğuna 2005 yılında, 30 yaşında, iş ve aile sorumluluklarını dengelemeye çalışırken sık sık kaygı ve depresyonla boğuştuğu bir dönemde başladı.
Sadece bir maratonla yetinmeyen Kooiman, sürekli olarak fethedilecek yeni yarışlar aradı. Her bitiş çizgisi, bir sonraki mücadelesinin başlangıcını işaret ediyordu; uzun mesafe koşusu, depresyon ve hayatın kaosuna karşı mücadelesinde nihai silahı haline geldi.
Koşarak iç huzuru bulan Kooiman, bu deneyimi gençlerle nasıl paylaşabileceğini düşünmeye başladı. 2010 yılında, ortaokul ve lise öğrencileri için okul sonrası bir program olarak faaliyet gösteren ve dayanıklılık koşusuna odaklanan kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan WeROCK'u kurdu, "Koçluk yaptığım çocuklar genellikle maraton antrenmanı sayesinde kendi güçlerini keşfediyorlar. Bana 'Eğer bir maraton koşabiliyorsam, her şeyi yapabilirim' diyorlar, çünkü bu onlara zorlukların üstesinden gelmeyi öğretiyor" dedi.
SAKİN VE DENGELİ BİR HAYAT
Çin’in Guizhou eyaletinden 25 yaşındaki Zhang Ting için, gençlik yıllarında bir spor okulunda orta ve uzun mesafe koşusu eğitimi alması, profesyonel bir arazi koşucusu olarak kariyerinin temelini oluşturdu.Zhang, 2026 Gaoligong Dağı Ultra Maratonu'nda 55 kilometrelik arazi yarışının kadınlar kategorisinde birinciliği elde etti. Arazi koşusunda onu en çok büyüleyen şeyin tahmin edilemezliği olduğunu söylüyor ve "Yarış parkurunda beklenmedik herhangi bir olay sonuçları değiştirebilir ve herkese kazanma fırsatı sunabilir" diyor.
Zhang, gücünün korkusuz coşkusunda yattığına ve bu coşkunun yarışmalardaki azmini beslediğine inanıyor. Ancak daha fazla deneyim kazandıkça, ekstrem sporlarda başarılı olmanın sadece saf kararlılıktan daha fazlasını gerektirdiğini; aynı zamanda iyi düşünülmüş bir strateji ve sakin bir zihniyet gerektirdiğini anlıyor.
"Bizden önce gelenlerden ders almalı ve koşu parkuruna saygı duymalıyız" diyen Zhang Guizhou'lu kadın koşucu Ding Changqin'i rol modeli olarak görüyor. Ding, yoğun bir antrenman rejimini sürdürürken aynı zamanda aile sorumluluklarını da dengelemeyi başarıyor. Zhang, dayanıklılık ve öz disiplinin kadınların gücünün ayırt edici özellikleri olduğunu da vurguladı.
Shandong eyaletinden 35 yaşındaki kadın koşucu Chi Lingjie, bu tür zorlukları defalarca kucakladı ve tamamladı. Chi, Yunnan eyaletinin Tengchong dağlarında düzenlenen uzun mesafe patika koşusu etkinliği olan 2026 Gaoligong Dağı Ultra'da 168 kilometrelik patika yarışının kadınlar kategorisinde zafer kazandı.
Bu, yarışa üçüncü katılımıydı. İlk denemesinde ayak bileği burkulması nedeniyle yarıştan çekilmek zorunda kaldı ve ikinci denemesinde ise idrarında kan görülmesi üzerine yarıştan çekildi. Buna rağmen Chi pes etmedi; bu özellik, profesyonel bir koşucu olmak için çıktığı on yıllık yolculuğu tanımlayan bir özellik oldu.
Chi, patika koşusu yolculuğu boyunca, Çin'in "Patika Koşusu Kraliçesi" olarak anılan Yao Miao'dan ilham aldı ve onu "güçlü ve kendine özgü genç bir kadın" olarak tanımladı. Chi, 2024 yılında diğer kadınlara ilham vermek ve onları güçlendirmek amacıyla Yunnan eyaletinin Kunming şehrinde bir patika koşusu eğitim kampı kurdu.
Chi, "Birçok anne çocuklarını buraya antrenman yapmaya getiriyor ve bekar kadınlar da burayı manevi bir sığınak olarak seçiyor. Birlikte koşu hedeflerine ulaşmak için çabalıyorlar ve burayı bir yuva gibi görüyorlar" diyor.
