Devletler de insanlar gibidir der İbn Haldun: Doğarlar, büyürler, yaşlanırlar ve ölürler. Bu benzetme, kuru bir tarihsel şema değil, uygarlıkların nabzını tutan bir diyalektik tanıklığın ürünü, zamanın ruhunu kavrayan bir gözlem gücünün kristalleşmiş ifadesidir. Bugün Türkiye’de, yirmi yılı aşkın bir iktidarın ağır ağır çözülen hikâyesine bakarken, bu kadim döngünün cılız yankılarını değil, doğrudan yankı yerindeymişiz gibi kuvvetli çınlamalarını duyuyoruz. AKP iktidarının uzun süren yükselişi ve inatçı düşüşü, tarihin doğasına dair evrensel bir yasaya dönüşüyor gözlerimizin önünde.

İbn Haldun’un Mukaddimesi, yalnızca bir tarih teorisi değil, aynı zamanda toplumsal enerjilerin doğasını anlamamızı sağlayan bir düşünce haritasıdır. Ona göre her devlet, kurucu bir ruhla, yani “asabiyye” ile doğar. Bu asabiyye; dayanışmanın, ortak inancın ve birlikte yaşama arzusunun ete kemiğe bürünmüş halidir. Ancak zamanla bu ruh bozulur, yerini çıkar ilişkilerine, saray entrikalarına ve içi boş ritüellere bırakır. Devletin bedeni yaşar, ama ruhu çürümeye başlar. Bugün AKP’nin içine sıkıştığı yapının tam da bu evrede olduğunu söylemek gerekir.

2002’de iktidara geldiğinde AKP, toplumsal hafızanın en derin katmanlarına dokunmayı başarmıştı. Yoksulların öfkesi, dindarların kırgınlığı, taşranın görmezden gelinmiş çığlığı bu partide........

© Nokta Haber Yorum