Ölüm Öldü Sanan İnsan

Prof. Dr. Seyithan Deliduman

İnsanlığın bugün karşı karşıya bulunduğu ahlaki aşınmanın, merhametsizliğin ve kötülüğün birçok sebebi vardır. Ekonomik krizler, sosyal çözülme, bireyselleşme, dijital yabancılaşma, değerlerin zayıflaması… Bunların her biri üzerinde uzun uzun durulabilir. Ancak kanaatimce bütün bunların yanında, çoğu zaman gözden kaçan daha derin bir sebep daha vardır: İnsanın kendi ölümünü unutması.

Dikkat ediniz; insan aslında ölümü unutmaz. Her gün bir ölüm haberiyle karşılaşır, bir cenazeye omuz verir, bir taziyede bulunur, minarelerden yükselen ölüm salâlarını işitir. Fakat bütün bunlara rağmen unutulan ölüm değildir. Unutulan, bir gün aynı salânın kendi ardından da okunacağı gerçeğidir.

İnsan, ölümün varlığını inkâr etmez; kendi ölümünün yakınlığını erteler. İşte kötülük de çoğu zaman bu ertelemenin gölgesinde büyür. Belki de insan, öldüğü için değil; öleceğini kendisinden uzak gördüğü için kötülüğe yaklaşmaktadır.

Çünkü ölüm, insanı hayattan koparan bir son değil; hayata ölçü kazandıran en büyük hakikattir. İnsan davranışlarını yalnızca hukuk kuralları değil, faniliğinin farkında olması da şekillendirir. Kendisini sınırsız gören nefis, zamanla sınır tanımaz. Kötülük de tam burada filizlenir.

Kendisini fani gören insan ölçülü olur; kendisini kalıcı gören ise ölçüsüzleşir. Çünkü sınırlarını unutan nefis, önce vicdanını susturur, sonra başkalarının vicdanını yaralar.

Eskiden ölüm, hayatın doğal bir parçasıydı. İnsanlar onu yalnızca mezarlıklarda değil, hayatın içinde de........

© ngazete