Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği Yenilendi, Neler Değişti?
Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği 28 Nisan 2026’da (R.G.: 33237) yenilendi (1).
Kısaca Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) hakkında bilgi:
Çeşitli toplumlar, geniş GETAT kavramı altında kapsanan farklı yerel şifa yöntemleri geliştirmiştir. Afrika, Çin ve Hint geleneksel ilaç ve yöntemleri buna örnek verilebilir. Abdullahi (2011) çalışmasında Afrika geleneksel tıbbını ele alırken, sömürgecilik döneminden önce GETAT’ın Afrika'daki milyonlarca insana sunulan baskın tıbbi sistem olduğunu vurguluyordu. Hatta GETAT Afrika’da nüfusun daha büyük bir kısmı için tek tıbbi bakım kaynağıydı. Sömürgecilik ve Batı dini ve eğitimi ile küreselleşme olgusu, Afrika'da, genellikle eğitimli seçkinler arasında GETAT algısını olumsuz yönde etkilemiştir. Buna rağmen, GETAT uygulamalarına olan talep ve kullanım sadece Afrika'da değil, aslında tüm dünyada artmaya devam etmektedir. Bu nedenle, özellikle gelişmekte olan ülkelerde GETAT uygulayıcıları tedavi sürecinde önemli rol almaktadırlar (2). Geleneksel tıbbın temel unsurlarından olan Geleneksel Çin Tıbbı 3.000 yıllık köklere sahiptir. Çin Halk Cumhuriyeti’nin resmî kaynaklarına göre 2003 yılı verisine göre; ülke genelinde 34 yükseköğrenim kurumunda Geleneksel Çin Tıp hekimliği ve farmakoloji eğitimi verilmektedir. Batı tıbbı eğitimi veren her tıp fakültesinde en az bir Geleneksel Çin Tıp kürsüsü bulunmaktadır. Bugün Geleneksel Çin tıbbı Avrupa, Kuzey Amerika ve Türkiye’de de bilinmektedir ve uygulanmaktadır (3).
Hint tıbbının bir uygulaması Ayurveda M.Ö. 2. Yüzyıla dayanmaktadır. Ayurveda'nın temelleri, Hindu Felsefi öğretilerinin Vaisheshika adlı kadim okulları ve Nyaya adlı mantık okulu tarafından atılmıştır. “Charaka Samhita”da Ayurvedik tıbbın tüm yönleri tanımlanmıştır ve “Sushruta Samhita” ise cerrahi bilimini tanımlayan bir eserdir (4).
GETAT uygulamaları için tarih öncesi dönemlere kadar geriye gidilebilir. Fosil kayıtlarına göre, bitkilerin ilaç olarak kullanımı en az 60.000 yıl öncesine kadar takip edilebilir. Çin, Hint ve Afrika örneklerinde görüldüğü gibi dünya genelinde çeşitli kültürlerde, çeşitli uygulamaları kapsayan GETAT bugün büyük bir endüstriye dönüşmektedir. 2012 yılında, GETAT endüstrisinin toplam değeri, Çin'in ilaç endüstrisi için toplamın yaklaşık üçte birine eşdeğerdi (5).
Japonya’da geleneksel ilaçların toplam tüketim içerisindeki payı ’e kadar varmıştır. Bununla birlikte GETAT için bilimsel kanıtlar henüz yetersizdir. Batı tıp biliminin birçok uygulayıcısı, bu tür GETAT uygulamalarının güvenilirlikten yoksun olduğunu düşünüyor. Bugün için GETAT konusunda ulusal politika yürüten ve yönetmelik hazırlayan ülkeler arasında Çin, ABD, Kuzey Kore, Hindistan, Japonya, Avustralya, Almanya, Norveç,........
