2024 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk İndeksi Bize Ne Diyor? Dünyanın Savaş, Yoksulluk ve Nüfus Sorunları Üzerine

2024 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (Global Multidimensional Poverty Index, MPI, Türkçe kısaltması: ÇYBE) Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Oxford Üniversitesi bünyesindeki Oxford Poverty & Human Development Initiative (OPHI) tarafından hazırlandı.

UNDP Hakkında: UNDP, yoksulluk ve eşitsizlik gibi adaletsizliklerle ve iklim değişikliği ile mücadele eden lider Birleşmiş Milletler kuruluşudur. Geniş uzman ağı ve 170 ülkedeki ortaklarıyla birlikte çalışarak, ulusların insanlar ve dünya için entegre ve kalıcı çözümler üretmelerine yardımcı olur.

OPHI Hakkında Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme İnisiyatifi (OPHI), dünya çapında etkili politikalar üretilmesine yardımcı olmak amacıyla yoksulluk ve refahın çok boyutlu ölçümü üzerine çalışan ve Oxford Üniversitesi’nde yer alan bir araştırma merkezidir.

**

17 Ekim 2024’te yayımlanan Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (ÇBYE) güncellemesine göre, dünyada 455 milyon kişi şiddet içeren çatışmaların yaşandığı ülkelerde hayatını sürdürüyor. Bu tablo, yoksulluğu azaltmak için uzun emeklerle sağlanan ilerlemeyi sınırlıyor; bazı yerlerde ise bu sürecin geriye dönmesine yol açıyor.

Raporda, çok boyutlu yoksulluğa odaklanan 112 ülke ve 6,3 milyar kişiyi kapsayan özgün istatistiksel araştırmaların yanında, çatışmalar ile yoksulluk arasındaki bağlantıyı açıklayan ayrıntılı bir analiz de bulunuyor. Ayrıca rapor, 20 ülkeye ilişkin yeni araştırma bulgularını da içeriyor.

2024 ÇBYE Raporu, dünya genelinde 1,1 milyar insanın akut yoksulluk içinde yaşadığını ve bu grubun yüzde 40’ının, yaygın biçimde kullanılan üç farklı çatışma veri setinden en az birine göre, savaş ve kırılganlığın bulunduğu ve/veya yeterince barış ortamının oluşmadığı ülkelerde yaşadığını gösteriyor.

Çatışmalardan etkilenen yerlerde veri derleme süreçlerinin zorluğu, bu bölgelerdeki çok boyutlu yoksulluğun olduğundan daha düşük tahmin edilmesine yol açabilmektedir. Buna rağmen elde edilen bulgular, çatışmaların yoksulluğu azaltma çabaları üzerinde son derece olumsuz bir etki yarattığını açıkça göstermektedir.

Savaş halindeki ülkelerde çok boyutlu yoksulluğu oluşturan 10 göstergenin tamamında yoksunluk oranları daha yüksektir; bu da çatışmaların en kırılgan nüfuslar üzerindeki yıkıcı etkisini gösterir. Örneğin enerjiye erişim, çatışmadan etkilenen ülkelerde “her dört yoksuldan biri” düzeyindeyken daha istikrarlı bölgelerde bu oran yaklaşık “yirmide birin biraz üzerindedir”. Analizler, barışçıl koşullardaki yoksullara kıyasla çatışma ortamlarındaki yoksunlukların özellikle beslenme, enerji, su ve sanitasyonda daha şiddetli olduğunu ortaya koymaktadır.

Rapor’a göre yoksulluğu azaltma çabaları genellikle hem yoksulluğun en yoğun olduğu hem de çatışmalardan en fazla etkilenen ülkelerde daha yavaş ilerler. Bu kapsamda raporda, 2015-2023 arasında çalkantılı süreçte Afganistan’da 5,3 milyon kişinin daha çok boyutlu yoksulluğa düştüğünü anlatan ayrıntılı bir vaka çalışması yer almaktadır. Veriler, 2022/23 döneminde Afganistan halkının neredeyse üçte ikisinin yoksul olduğunu (yüzde 64,9) göstererek tabloyu daha da endişe verici hale getirir.

Güncel ÇBYE raporunda, çatışma ortamlarındaki yoksullukla ilgili derinlemesine analizlerin yanı sıra yoksul insanların yaşantıları ve dünya genelinde yoksulluğun azaltılmasıyla ilgili trendler hakkında ayrıntılı bilgilere de yer veriliyor:

Not: Çok Boyutlu........

© ngazete