Την ίδια χρονιά που ο Μεταξάς επέβαλε δικτατορία στην Ελλάδα, εκατοντάδες Έλληνες αντιφασίστες ταξίδεψαν στην Ισπανία για να πολεμήσουν στο πλευρό της Δημοκρατίας. Μια ιστορία διεθνισμού που έμεινε σχεδόν άγραφη — κι ένα ταξίδι που για πολλούς δεν είχε επιστροφή.

Τον Δεκέμβριο του 1936 ο Στέφανος Τσερμέγκας, Ελληνοαμερικανός κομμουνιστής, μπαρκάρει στη Νέα Υόρκη στο υπερωκεάνιο «Νορμανδία». Φτάνει στην Ισπανία στις αρχές του επόμενου χρόνου, με ισπανικό διαβατήριο, μέσω Γαλλίας. Στο ίδιο γκρουπ των 96 Αμερικανών εθελοντών βρίσκονται, κατά τη μαρτυρία του, άλλοι τρεις Ελληνοαμερικανοί: ο Ηλίας Αργίτης, ο Στέλιος Τοπολιάνος και ο Σωκράτης Μόντης. Κατατάσσεται στη 15η Διεθνή Ταξιαρχία, στο Τάγμα Λίνκολν, πολεμά στο μέτωπο της Μαδρίτης και στη μάχη της Χαράμα, και τραυματίζεται. Δεν τον έστειλε κανένα κράτος. Πήγε μόνος του, να πολεμήσει έναν πόλεμο που δεν ήταν, τυπικά, δικός του.

Δεν ήταν, όμως, η μοναδική περίπτωση. Από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες του Ισπανικού Εμφυλίου — που ξέσπασε στις 17–18 Ιουλίου 1936 και κράτησε ως την 1η Απριλίου 1939 — Έλληνες αντιφασίστες άρχισαν να φτάνουν στην Ισπανία. Οι πρώτοι ξεκίνησαν από τη Γαλλία ήδη τον Οκτώβριο του 1936, μέσα σε μια πολυεθνική ροή εθελοντών. Πολλοί ήταν εργάτες και ναυτεργάτες της ελληνικής διασποράς, από τη Γαλλία και τις ΗΠΑ· άλλοι, αντιφασίστες........

© news247