menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Βρετανικές μυστικές υπηρεσίες και ελληνική Αντίσταση (1941–1944)

26 0
24.02.2026

Η κατεχόμενη Ελλάδα αποτέλεσε από τα πρώτα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου πεδίο έντονης δράσης των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Μέσω της Special Operations Executive (SOE) και άλλων αποστολών, το Λονδίνο επιδίωξε να οργανώσει δίκτυα πληροφοριών, να ενισχύσει δολιοφθορές και να στηρίξει ένοπλες ομάδες που θα λειτουργούσαν προς όφελος των συμμάχων αλλά και της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής.

Στην Ελλάδα, εκτός από το ΕΑΜ / ΕΛΑΣ, έδρασαν και άλλες αντιστασιακές οργανώσεις οι οποίες, σχεδόν, στο σύνολό τους, στηρίζονταν ή και χρηματοδοτούνταν από τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες.

Οι κύριες αντιστασιακές οργανώσεις

Η πρώτη ενεργή και πολυπληθής αντιστασιακή οργάνωση μετά την τριπλή κατοχή της χώρας ήταν το ΕΑΜ που ιδρύθηκε στις 27/9/1941 και με στρατιωτικό σκέλος τον ΕΛΑΣ. Το ΕΑΜ / ΕΛΑΣ πολέμησε Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους ενώ είχε μεγάλη διείσδυση στα λαϊκά στρώματα. Πρόκειται για την αντιστασιακή οργάνωση της οποίας τα μέλη υπέστησαν διώξεις μετά την απελευθέρωση.

Ο ΕΛΑΣ απορρόφησε όλες τις μεμονωμένες ένοπλες ομάδες και στις γραμμές του εντάχθηκαν πλήθος αξιωματικών του ελληνικού στρατού όλων των βαθμίδων. Ουσιαστικά ο ΕΛΑΣ διοικούνταν από την τριανδρία: Στρατιωτικός αρχηγός ο Στέφανος Σαράφης, Καπετάνιος ο Άρης Βελουχιώτης και αντιπρόσωπος της ΚΕ του ΕΑΜ ο Ανδρέας Τζήμας (ψευδώνυμο Ανδρέας Σαμαρινιώτης)

Ο Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος / ΕΔΕΣ αρχίζει να δραστηριοποιείται από τον Οκτώβριο του 1941 με επικεφαλής τον Ναπολέοντα Ζέρβα.

Οι βρετανικές αποστολές έσπευσαν να τον ενισχύσουν οικονομικά και υλικά, επιδιώκοντας τη συγκρότηση ενός μη εαμικού ένοπλου πόλου που θα λειτουργούσε ως αντίβαρο στην αυξανόμενη επιρροή του ΕΑΜ. Οι Βρετανοί ανησυχούσαν για το ΕΑΜ τόσο επειδή δεν το ήλεγχαν όσο και για την πολιτική του κατεύθυνση. Έτσι, συνολικά, διέθεσαν στον Ζέρβα 4.000 χρυσές λίρες.

Οι Βρετανοί χρειάστηκε να διατυπώσουν απειλές καθώς ο Ζέρβας παρά την γενναία χρηματοδότηση δεν προχωρούσε σε σύσταση ένοπλων αντιστασιακών ομάδων. Η δραστηριότητα του ΕΔΕΣ δεν........

© news247