menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bir çağ kapanıyor

160 0
17.06.2026

ABD ile İran arasında yaşanan savaş sonucu, yalnızca Ortadoğu’nun değil dünyanın ekonomik kaderini belirleyecek...

Tarihte bazı savaşlar salt cephede kazanılmaz ya da kaybedilmez. Bir dönemin ekonomik ve siyasi düzenini de beraberinde sürükler…

Vietnam Savaşı bunun en çarpıcı örneklerinden biri. 1970’lerde ABD, Vietnam’daki yıpratıcı savaşın yanı sıra petrol krizleri, yüksek enflasyon, bütçe açıkları ve üretim daralmasıyla karşı karşıya kaldı. İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurduğu ekonomik düzen ilk kez böylesine derin kriz yaşadı...

Bu sarsıntıya 1970’lerde verilen yanıt ise neoliberalizm oldu. Ronald Reagan (ve Margaret Thatcher’ın) simgeleştirdiği bu yeni dönem sadece bir ekonomi politikası değildi. Neoliberalizm, ABD’nin Soğuk Savaş sonrası kurduğu küresel düzenin ekonomik modeli haline geldi.

Doların dünya ekonomisindeki merkezi konumu, uluslararası finans kuruluşları ve küresel ticaret ağları bu sistemin temel dayanakları oldu.

Kısacası neoliberalizm, yalnızca piyasaların değil, Amerikan küresel hegemonyasının ekonomi-politik ve kültürel omurgasını oluşturdu. Sonraki yıllar boyunca dünyaya yön veren model buydu...

Aradan yarım asır geçti.

Bugün bazı iktisatçılar ve siyaset teorisyenleri ABD’nin benzer eşiğe yaklaştığını belirtiyor…

Yani: Vietnam nasıl neoliberal çağın kapısını açtıysa, İran da o çağın kapanışını haber veren tarihsel kırılma mı?

Asıl kaybeden küresel düzen

Bazı düşünürler, ABD- İran meselesine yalnızca bir savaş ya da dış politika krizi olarak bakmıyor.........

© Nefes