Ortada altı yüz yıllık devasa bir aile şirketi, yani koskoca bir saltanat vardı. Bu asırlık çınar çoktan iflas etmişti.

Kasada para yok. Limanlar, demiryolları, madenler yabancıların elinde… Tütünden tuza kadar önemli gelir kaynakları Düyun-u Umumiye denilen alacaklıların denetiminde... Kapıya alacaklı ülkelerin icra memurları dikilmiş... Durum tam bir felaket!

Şimdi gözünüzün önüne kavruk bir Anadolu köyü, sarı sıcak bir harman yeri getirin.

Köylü toprağı tırnağıyla kazımış. Öküzüyle tarlayı sürmüş, yağmur beklemiş, ekinini biçmiş. Sonunda karşısında aylarca çalışmanın emeği çuvallarla buğday duruyor.

Oturup hayal kuruyor. Şu çuval gelecek yılın tohumluğu... Şununla borçlar ödenecek... Biri kışlık un olacak, ötekiyle çocuklara belki birer çift çarık alınacak...

Ama harman yerine bir gölge düşüyor! Çünkü o çuvalların hepsi köylünün değil! Tarlanın görünmeyen bir ortağı var: Devlet!

Ne tohum atıyor ne saban sürüyor ne de kuraklıkta zarar ediyor. Ama hasat günü payını almaya geliyor. Adına “Aşar vergisi” diyorlar.

Üstelik devlet tahsilatı “Mültezim” denilen aracılara bırakıyor. Mültezim kendi kazancını da düşünüyor,........

© Nefes