menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Raşidilər xilafəti : 29 illik dövlətin 1365 illi

29 0
15.10.2026

Srağagün Ankaradakı səfirliyimizin qarşısında böyük hiss-həyacanla, bağıra-bağıra çıxış edən ilahiyyatçı yazar Abdulah İmamoğlu nitqinin ortasında “Raşidi xilafət dövləti”nin yaradılmasından, müsəlman ölkələrinin xilafət dövləti çərçivəsində birləşməsindən və Azərbaycanın da bu sistemin qaydalarına uyğun idarə edilməli olduğundan danışıb.

İndi maraqlıdır: bu, absurd, fantastika janrından olan çağırışda adı keçən “Raşidi xilafəti” nədir, hansı dövrdə olub, nə qədər yaşayıb?

Vikipediya məlumatlarına görə, Raşidi xilafəti (və ya Rəşidi xilafəti) Məhəmməd peyğəmbərin vəfatından sonra islam cəmiyyətini idarə edən ilk beş xəlifənin hakimiyyət dövrünü əhatə edən teokratik dövlət olub.

Bu dövlət 632-ci ilin iyunundan 661-ci ilin iyuluna qədər, cəmi 29 il davam edib. Dövlətin paytaxtı 632–656-cı illərdə Mədinə, daha sonra Kufə (656–661) şəhərləri olub.

Raşidi xilafətinin xəlifələri aşağıdakı ardıcıllıqla hökmranlıq ediblər:

1. Əbu Bəkr (632–634)

2. Ömər ibn Xəttab (634–644)

3. Osman ibn Əffan (644–656)

4. Əli ibn Əbu Talib (656–661)

5. Həsən ibn Əli (661-ci ildə qısa müddət).

Sonra Müaviyə ibn Süfyan əbu Yezid hiylə işlədərək Həsən ibn Əlidən hakimiyyəti sazişlə (“əvvəl mən olum, məndən sonra xəlifə sən olarsan”) alıb və Raşidi xilafətini, ömrü 89 il sürən Əməvilər xilafətinə (661-750) çevirib. İslam dünyasının parçalanması belə başlayıb.

İndi A.İmamoğlu həmin 29 illik dövrü........

© Müsavat