Köyler boşalıyor, şehir organik gıda arıyor
Türkiye’de iklim göçleri başladı.
Bu hafta katıldığım “Kökten Değişim” başlıklı toplantısından bana kalan en net cümle bu oldu. 6 Ekim’de Hayata Destek Derneği’nin düzenlediği toplantıda iklim krizinin bir çok tarafı sahnedeydi. Beni en çok ilgilendiren bölümü sahadaki çiftçiler oldu. Anlattıklarından iki önemli not: Bir; iklimin değişmesiyle birlikte köyde kalmanın da giderek zorlaştığı, İki; şehirdeki organik gıdanın karşılığı artık köylerde yok.
“Kırsalda İklim Değişikliğinin İzleri” oturumunda Kahramanmaraşlı çiftçi Ali Bulmuş, Adıyamanlı muhtar Alişan Özdoğan ve Hataylı çiftçi Muhammet Yaka’yı dinledim.
Konuştukları mesele yalnızca havanın ısınması değildi. Köyde hayatın nasıl devam edeceğiydi.
Ali Bulmuş, eskisi gibi kar yağmadığını, alıştıkları mevsim düzenini artık göremediklerini anlattı. Bir zamanlar 200 hane olan köyünün 10 haneye kadar düştüğünü söyledi. Gençler kalmamıştı.
Bu sözler, göçün nedenlerini tek başına açıklamıyor. Ama bize düşünmemiz gereken bir tablo sunuyor: Üretim koşulları zorlaşırken köyler de boşalıyor. Toprağı işleyecek, ağaca bakacak, üretim bilgisini bir sonraki kuşağa aktaracak insanlar azalıyor. Su azaldığında, ürün yetiştirmek zorlaştığında, üretim maliyeti arttığında bu nedenlere bir yenisi daha ekleniyor. İklim krizi.
Peki biz şehirde bunun ne kadar farkındayız?
Market rafı doluysa üretimin sürdüğünü düşünüyoruz. Domates pahalanınca fiyatını konuşuyoruz. O domatesi yetiştiren insanın gelecek yıl da tarlasında olup olmayacağını pek sormuyoruz. Hatta çocuğumuza “organik” yiyecekler bulmak için köylülerin satış yaptığı pazarlar bulmaya çalışıyoruz. Şehirde “organik” kelimesine büyük bir anlam yüklüyoruz. Etiketlere bakıyor, daha sağlıklı olduğunu düşündüğümüz ürünleri arıyor, bazen onlar için daha fazla para ödüyoruz.
Köyde ise üreticinin önünde başka sorular var: Ürünü hastalıktan nasıl koruyacağım? İlaç kullanmazsam ne kadarını kaybedeceğim? Başka bir........
