Sabah uyanır uyanmaz elimiz telefona gidiyor. Geceleri gözlerimiz kapanırken son gördüğümüz yine bir ekran ışığı. Kaydırıyoruz. Yeniliyoruz. Tüketiyoruz. Bitmeyen bir akışın içindeyiz.

Bir yandan zihnimiz yoruluyor, dikkatimizi toparlayamıyoruz, derinleşemiyoruz. Öte yandan dünya sessizce ısınıyor. Belki de ilk kez insanlık tarihinde aynı anda hem beynimizi hem gezegeni bu kadar hızla tüketiyoruz.

“Brain rot” — Oxford’un yılın kelimesi (2024) seçtiği bu ifade, kelime anlamıyla “beyin çürümesi.” İnternette çok fazla zaman geçirmenin zihinsel etkilerini sorguluyor bu kelime.  Uzmanlar bunun tıbbi bir teşhis olmadığını söylüyor ama araştırmalar uyarıcı. 2025’te Translational Psychiatry dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir çalışma, uzun ekran sürelerinin özellikle gençlerde dikkat, karar verme ve dürtü kontrolüyle ilişkili beyin bölgelerinde “kortikal incelme” ile bağlantılı olabileceğini ortaya koydu. Yani  mesele sadece “çok telefonla oynamak” değil; düşünme ve odaklanma biçimi değişiyor olabilir.

 “Brain rot” aslında yeni bir kelime değil. 19. yüzyılda Henry David Thoreau, insanların yüzeysel........

© Muhalif