5-7 Haziran 2026 tarihleri arasında “Sıfır Atık Forumu" 183 ülkeden temsilci, 20'nin üzerinde devlet başkanı, 120'nin üzerinde bakan, 200'den fazla belediye başkanı katılımıyla oldukça parlak gerçekleşti. COP31’e giderken Türkiye amiral gemisini vitrine çıkarmış oldu. 

“Sıfır Atık” meselesini bilmezseniz, tartışmazsanız, bu zirvenin parlaklığı gözlerini kamaştıracaktır. Ama o parlaklık, arkasındaki karanlığı gizlemek, ve görmenizi engellemek içindir. O karanlığı görebilmeniz için, gözlerinizi kısmanız gerekir. Mesela, hafifçe gözlerini kırpsanız, bu zirvenin bir çevresel bir felaket ve kamusal bir zarar olduğunu göreceksiniz. Çünkü, zirve İstanbul’un ormanlarını yok eden 3. Havalimanı yapılsın, çalışsın diye kapatılan, atıl hale getirilen Atatürk Havalimanı’nda gerçekleşti. 

Şimdi, Kuzey Batı’ya doğru gidelim ve İsveç’in Linköping belediyesini ziyaret edelim. Linköping belediyesi, çöpünü kaynağında ayrıştıran, bunları geri dönüştüren, organik olanlardan gaz elde eden, bütün süreci eksiksiz yaparak atığın yüzde birini depolayan bir belediye. Ayrıca, bu işi yaparken çevresindeki belediyelerin çöplerini de işliyor. Ayrıca, elde ettiği biyogazı, toplu taşımada yakıt olarak kullanıyor. Eleştirilmesi gereken tek nokta ise yaktığı çöp. Bunu da azaltmak için yeni bir ayrıştırma tesisi kuruyor ve azaltma hedefine sahip. Bizden farklı olarak, inşaat ve hafriyat atığının p’in üstünde geri kazanıyor. 

Sıfır Atık; Sıfır sayılan Atık 

Şimdi, bu gezimizi bitirip, Türkiye’ye dönelim. Gelir gelmez sokağa çıkalım. Atık ayrıştırma diye bir şey yok ve sokakta büyüyen çöp konteynerleri ve her geçen gün, sayıları daha da artan, çöp toplayarak yaşamaya çalışan yoksul insanlar var. Geceleri, sokakları inleterek geçen kamyonlar var. Gündüzleri, inşaat atıklarını sokak aralarında taşıyan kamyonlar var. Her şey o kadar göstermelik ki, marketlerin zaten verdiği poşeti paralı yaparak bunu çevre politikası olarak sunan bir siyaset var. Dahası, daha çok çöp üretmek konusunda büyük bir çaba var ki, malumumuz. 

TÜİK’e göre, Türkiye, yılda 100 milyon tondan fazla meyve, sebze ve tahıl ürünü üretiyor. Ama, aynı Türkiye, 2018’de 95 milyon ton atık üretmiş. 2019’da Sıfır Atık Yönetmeliği yayımlanmış, dalga dalga sıfır atık çalışmaları ülkeyi sarmış. Peki, 2024’de atık miktarımız ne kadar düşmüş? Düşmemiş!  Yani artmış mı? Evet, 2024’de tam 120 milyon ton atık üretmiş ülke. Yani, ürettiğimiz gıdadan fazla atık çıkarmışız.  

Bu atığı dört dilime bölün. Birincisi kömür santrallerinin külü, ikincisi madenlerin atığı, üçüncüsü sanayi atığı ve dördüncüsü ise evsel atık. Bu dört dilime dahil edilmeyen inşaat atığı ve hafriyat olduğunu da bilin. İşte bu beş dilimin sadece bir dilimi ile ilgili bu sıfır atık. Yani diğer dört dilimi yok sayıyor.  

Özetle, sıfır atık beş kalem atığın dördünü yok sayarak sıfırlama politikası.  

Gizlenen atık:........

© Muhalif