Uzun zamandır hem dünya hem de Türkiye kamuoyunu işgal eden bir seçimi nihayet geride bıraktık. Özellikle otoriterleşme eğilimindeki iktidarların arttığı, çatışmaların giderek görünür hale geldiği ve popülist sağ akımların karşılık bulduğu bugünün şartları içerisinde, sanıyorum ABD’deki ara seçimler bütün dünyada özel bir ilgi ve alakayla takip edildi.

Bu ilginin bizlere ne söylediği elbette başka bir konu ancak önce Macaristan’da sonra Brezilya ve Sırbistan’da gözlemlediğimiz bir çıktı var hepimizin önünde. Her seçimin kendi dinamiği olduğu ve bu dinamikler göz önüne alınarak birbirleriyle kıyaslanması gerektiği bilincinin haricinde, söz konusu “popülist” sağ veya “otoriter” sağ iktidarlar ve akımlar hiç de yenilmez, engellenemez görünmüyor.

Her ara seçimde Amerikan seçmeninin tarihsel davranışı, genellikle görevdeki başkanı cezalandırma eğiliminde olsa da bugün Demokratlar nasıl bu kadar ezici bir zaferi elde etti? 2024’te Donald Trump’a oy veren bazı anahtar seçmen grupları, bugün neden Demokrat adayları destekledi? Ve bu sonuç dünyayı, MAGA hareketinin geleceğini ve 2028 seçimini nasıl etkileyebilir?

Buraya Nasıl Gelindi?

ABD Kongresi’nin iki kanadından biri olan Temsilciler Meclisi’nin 435 üyesi dar bölge usulüyle iki senede bir gerçekleştirilen seçimlerle seçiliyor. Senato’da ise her eyalet kendisini temsil edecek iki senatörü altı yıllığına seçiyor. Bu aritmetiğe göre iki senede bir Senato üyelerinin yaklaşık üçte biri, Temsilciler Meclisi üyelerinin de tamamı için ABD’de kasım ayında seçimler gerçekleştiriliyor. Başkanın görev süresinin dört yıl olduğu düşünüldüğünde; başkanın seçilmediği ancak Senato, Temsilciler Meclisi, eyalet meclisleri ve bazı çevrelerdeki belediye başkanları ve valilerin seçildiği seçimler, “midterms” Türkçesiyle “ara seçimler” olarak anılıyor.

Senatörlerin altı seneliğine göreve gelmesi nedeniyle her seçim döneminde farklı eyaletlerde senato seçimleri gerçekleştiriliyor. Bu nedenle iki yılda bir seçimleri yapılan Temsilciler Meclisi’ndeki dengeler politik konjonktüre karşı daha hassasken, Senato’daki dengelerin değişmesi biraz daha hangi eyaletlerde seçimlerin yapılacağına bağlı olarak değişiyor. Örneğin, 2018 ara seçimlerinde Demokratlar Temsilciler Meclisi’ndeki sandalye sayısını kırk bir artırmasına rağmen, partinin seçim yapılan eyaletlerdeki demografik dezavantajı nedeniyle Senato’da iki sandalye kaybetmişti.

Bütün bu bilgi selinin ardından sanıyorum bu seçimi analiz etmeye başlayabiliriz. Zira bugünden üç ay önce de Demokratların bu ara seçimlerde Temsilciler Meclisi’nde üstünlük sağlaması bekleniyor ancak Senato’da işinin oldukça zor olacağı hatta kayıplar yaşayabileceği tahmin ediliyordu.

Son haftalardaki kamuoyu araştırmaları, seçimi Demokratların rahat bir şekilde kazanacağını, hatta 2024’te Trump’ın çift puanlık farkla kazandığı Ohio, Teksas, Alaska ve Kansas’ta sürpriz yapabileceğini söylüyordu.

Naçizane ben de seçimlere giderken geçen senelerde anketlerin oldukça yanıldığını ve bazı kamuoyu araştırmacılarının “MAGA seçmeni” olarak sınıflandırılan Trump’a bağlı seçmenlerin özellikle taşrada yaşayan kısmının telefon anketlerine katılmaktan çekinmesi nedeniyle, gelen verilerin Demokratlar için yanıltıcı olabileceğini düşünüyordum. Michigan’da El Sayed’in, North Carolina’da Roy Cooper’ın ve Georgia’da Jon Ossoff’un güçlü adaylar olduğunu ve seçimi kazanacaklarını; Maine’de ise beş kez senatör seçilmiş Cumhuriyetçi Susan Collins’in kamuoyu araştırmalarından genellikle daha iyi performans göstermesini ve Troy Jackson’ın adaylaşma sürecini dikkate alarak yarışın başa baş geçeceğini tahmin ediyordum. Son olarak Ohio’da iki sene önce koltuğunu kaybeden Sherrod Brown’un Trump’la beraber kızaran eyalette Demokratların son şansı olduğuna inanıyordum.

Benim bütün bu düşünce ve tahminlerimin ötesine geçerek Demokratlar, oldukça rahat ve hatta ezici bir galibiyet elde etmeyi başardı ve özellikle Senato’da kendilerini 2028 ve 2030 seçimleri için avantajlı bir konuma getirdi. Peki bu nasıl oldu? Trump 2024’te kendisine seçimi kazandıran hangi seçmen gruplarının desteğini kaybetti? Seçmen ikinci Trump döneminin ilk iki senesini neden onaylamadı?

Buraya Neden Gelindi?

 “Seçmenimiz sandığa gitti. Örneğin Florida’daki Cumhuriyetçi seçmen, Demokratlar’dan 9 puan daha fazlaydı ki bu 2024’ten sadece birkaç puan kötü. Kuşkusuz bazı seçim çevrelerinde daha........

© Muhalif