Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

I HİSSƏ:

İslamofobiyanın kökləri: din, siyasət, cəhalət və ikili standartlar...

“Harda müsəlman görürəm — qorxuram!” Bu məşhur misraları yazan Mirzə Ələkbər Sabir nəyi nəzərdə tuturdu? İslamdan qorxunu doğuran səbəblər hansılardır? Bu qorxu nə zaman əsassız düşmənçiliyə çevrilir və onun qarşısını necə almaq olar?.."

“İslamofobiyaya qarşı mübarizə də, antisemitizmə qarşı mübarizə də eyni prinsipə söykənməlidir: heç kim dini və ya etnik mənsubiyyətinə görə kollektiv şəkildə günahlandırılmamalıdır...”

-FİKİR SAVAŞI...-

...İslamofobiya! Son illər beynəlxalq siyasətdə, mətbuatda, sosial şəbəkələrdə, elmi və ictimai müzakirələrdə tez-tez rastlaşdığımız bu termin İslam dininə və müsəlmanlara qarşı qorxu, qərəz, düşmənçilik və ayrı-seçkilik hallarını ifadə etmək üçün işlədilir.

Termin XX əsrin sonlarında, xüsusilə 1997-ci ildə Britaniyanın “Runnymede Trust” təşkilatının “Islamophobia: A Challenge for Us All” adlı hesabatından sonra ictimai müzakirələrdə geniş yayılıb. 2001-ci il sentyabrın 11-də ABŞ-da törədilmiş terror hücumlarından sonra isə mövzu beynəlxalq gündəmdə xüsusi yer tutmağa başlayıb.

Bəs İslamdan qorxmaq nə deməkdir? Bu qorxu hansı şəraitdə yaranır, kimlərdə formalaşır və hansı ölkələrdə özünü daha qabarıq göstərir? Məsələnin səbəblərini yalnız Qərbdə, xristian cəmiyyətlərindəmi axtarmalıyıq? Yoxsa İslam dünyasından kənarda baş verən siyasi, sosial və mədəni proseslər də nəzərə alınmalıdır?..

Gəlin, məsələyə bir qədər dərindən nəzər salaq.

İslamofobiyanın səbəbi İslamın özüdürmü?..

Əvvəlcə bir prinsipial məqamı qeyd edək: İslamı Allah tərəfindən nazil edilmiş haqq din hesab edən dini dünyagörüşünə əsasən, islamofobiyanın səbəbi İslamın həqiqi mahiyyətində deyil, onun necə başa düşülməsində, necə təqdim edilməsində və hansı məqsədlərlə istifadə olunmasındadır. İslamın özünü, bütün müsəlmanları və İslam adı ilə törədilən ayrı-ayrı əməlləri eyniləşdirmək nə elmi, nə də məntiqi baxımdan doğrudur. Xristianlıq tarixində törədilmiş cinayətlərə görə bütün xristianları, yaxud yəhudilik adı ilə həyata keçirilmiş siyasi əməllərə görə bütün yəhudiləri ittiham etmək nə qədər yanlış olardısa, eyni yanaşma müsəlmanlara münasibətdə də yanlışdır...

Fəqət İslam dünyasında və müsəlman icmalarında mövcud olan problemləri görməzdən gəlmək də düzgün olmazdı...

Müxtəlif məzhəb və təriqətlər daxilində yaranan radikal cərəyanlar, dini mətnlərin kontekstdən çıxarılaraq təqdim edilməsi, başqa inanclara mənsub insanlara qarşı dözümsüzlük, zorakılığın dini şüarlarla əsaslandırılması İslam haqqında mənfi təsəvvürlərin formalaşmasına şərait yarada bilər. Bəzi hallarda bu proses dini savadsızlıq, fanatizm, siyasi hakimiyyət uğrunda mübarizə və sosial böhranlar nəticəsində baş verir. Başqa hallarda isə dini kimlikdən siyasi və geo-siyasi məqsədlərlə istifadə olunur. Ayrı-ayrı dövlətlərin radikal qruplardan yararlanması və ya onların fəaliyyətinə təsir göstərməsi barədə iddialar da mövcuddur...

Deməli, burada iki ayrı problem var: bir tərəfdə İslamdan sui-istifadə edən radikallar, digər tərəfdə isə onların əməllərini bütöv bir dinə və milyonlarla insana şamil edənlər.

Birincilərin cinayətlərinə göz yummaq olmaz. İkincilərin qərəzini də normal hesab etmək olmaz.

Saxta ruhanilər və İslamın nüfuzuna vurulan zərbə…

Zənnimcə, islamofobiyanın müsəlman cəmiyyətlərindəki mümkün səbəblərindən biri də dini nüfuzdan şəxsi maraqlar naminə istifadə edən insanlardır. Rəsmi dini vəzifə daşıyan, özünü şeyx, müfti, axund, imam, molla və ya seyid kimi təqdim edən şəxslər arasında dini bilik və mənəvi keyfiyyət baxımından fərqlər var. Bu adların hər hansı birini daşımaq öz-özlüyündə insanın nə qədər dürüst, savadlı və imanlı olduğunu sübut etmir.

Əgər insan dini adından istifadə edərək rüşvət alırsa, korrupsiyaya qurşanırsa, insanları aldadırsa, haram qazanc əldə edirsə, sonra da öz əməllərinə dini don geyindirirsə, bu, ilk növbədə İslamın adına xələl gətirir.

Daha təhlükəlisi odur ki, belə şəxslər bəzən Quran ayələrini, Peyğəmbərin (s) hədislərini və şəriət hökmlərini kontekstdən çıxararaq təqdim edir, dini savadı olmayan insanların inamından sui-istifadə edirlər...

Nəticədə cəmiyyətdə belə bir təsəvvür........

© Moderator