Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin:

“Dünyəvilik dinə düşmənçilik deyil. Müsəlmanlıq da dünyadan və insanlıqdan imtina deyil. Bunları bir-birinə qarşı qoymaq cəmiyyəti parçalaya, qarşılıqlı inamsızlığı dərinləşdirə bilər...”

“Ən böyük təhlükə başqasının fərqli yaşamasında deyil, öz düşüncəmizi yeganə doğru hesab edib onun naminə başqasının hüququnu tapdalamağa hazır olmağımızdadır...”

“İnsanın imanı da, dünyagörüşü də onun vicdanına aiddir. Dövlətin vəzifəsi isə bu vicdan azadlığını qorumaq, qanunun aliliyini təmin etmək və insanları bir-birinə düşmən etmədən ortaq vətəndaşlıq məkanında yaşatmaqdır..."

"Eyni məntiqsizliklə xoşuna gəlməyən kimsə bu sətirlərin ibadətkar müəllifini də İrana, nə bilim, Turana, Həbəşistana agentlikdə suçlaya bilər..."

“Burada mühüm məqamı unutmayaq: dünyəvi dövlət prinsipinin qorunması qadınları dini geyimlərinə görə təhsildən və ictimai həyatdan kənarlaşdırmaqla eyniləşdirilməməlidir. Eyni zamanda hicabın müdafiəsi də onu taxmaq istəməyən qadınlara təzyiq göstərilməsinə bəraət qazandırmamalıdır...”

“Türkiyənin tarixi təcrübəsi də göstərir ki, nə dünyəvilik adı ilə vicdan azadlığını məhdudlaşdırmaq, nə də din və siyasi ideologiya adı ilə zorakılığa haqq qazandırmaq cəmiyyətə sabitlik gətirir. Həqiqi sabitlik hüququn aliliyindən, fərdi azadlıqlardan, qarşılıqlı hörmətdən və siyasi rəqabətin dinc vasitələrlə aparılmasından keçir...”

“Mübahisəli qərarlar qəbul edilərkən aidiyyəti tərəflərin fikirləri dinlənilməli, hüquqi əsaslar açıq izah olunmalı, şikayət və mübahisələrin dinc həlli üçün əlçatan mexanizmlər yaradılmalıdır. Məqsəd bir tərəfin digərini susdurması deyil, qanun çərçivəsində ortaq həll tapılması olmalıdır...”

-FİKİR SAVAŞI...-

Son günlər orta məktəblərdə vahid məktəbli formasının tətbiqi ətrafında məmləkətdə qızışan müzakirələr, qarşılıqlı ittihamlar, gərginliyin fiziki qarşıdurmalara, vandallığa və həbslərə qədər gedib çıxması bir daha ciddi bir həqiqəti üzə çıxardı: biz hələ də dünyəviliyin nə olduğunu, İslamın nə tələb etdiyini və bu ikisinin hansı sərhədlər daxilində yanaşı mövcud ola biləcəyini cəmiyyət olaraq yetərincə dərk etmirik.

Məsələ yalnız məktəbli forması, baş örtüyü, uzun ətək, saqqal, namaz, yaxud hansısa inzibati qərarla bitmir. Məsələ insanın insana münasibətində, fərqli həyat tərzinə dözümlülüyündə, hüquqa hörmətində və ən başlıcası, düşüncə mədəniyyətindədir.

Dünyəvi olmaq dinsiz olmaqdırmı? Müsəlman olmaq müasir cəmiyyətə yadlaşmaqdırmı?..

Bu suallara cavab vermədən bir-birimizi ittiham etmək, qarşı tərəfi düşmən elan etmək, hətta zorakılığa əl atmaq nə hüquqa, nə əxlaqa, nə də dinə sığır...

Dünyəvilik nədir, nə deyil?..

Dünyəvilik dövlətin hər hansı bir dini məzhəbin, dini qurumun və ya ruhani hakimiyyətin idarəçiliyindən asılı olmaması, dövlət işlərinin qanunlar və ümumi vətəndaşlıq prinsipləri əsasında həyata keçirilməsidir. Dünyəvi dövlət vətəndaşın dinini onun hüquqlarının ölçüsünə çevirmir. İnsanı müsəlman, xristian, yəhudi, ateist olduğuna görə üstün və ya aşağı tutmur.

Dünyəvilik heç də dinə nifrət, dindara düşmənçilik, ibadətə istehza, dini geyimə görə insanı şübhəli şəxs, mövhumat, cəhalət daşıyısısı saymaq demək deyil. Eləcə də dünyəvi dövlətin qanunlarına tabe olmaq, müasir elmə yiyələnmək, texnologiyadan istifadə etmək, dünyəvi təhsil almaq insanın imanından imtina etməsi anlamına gəlmir.

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 18-ci maddəsində dinin dövlətdən ayrı olduğu, bütün dinlərin qanun qarşısında bərabərliyi və dövlət təhsil sisteminin dünyəvi xarakter daşıdığı təsbit edilib. Konstitusiyanın 48-ci maddəsi isə vicdan azadlığını, hər kəsin dinə münasibətini sərbəst müəyyənləşdirmək və heç bir dinə etiqad etməmək hüququnu tanıyır. Həmin maddəyə görə, dini etiqad və əqidə qanun pozuntusuna bəraət qazandırmır.

Deməli, dünyəvi dövlətin qanunlarına riayət etmək də, dini inancını azad yaşamaq da hüquqi çərçivədə mümkündür. Əsas şərt başqasının hüququnu tapdalamamaqdır.

Bəs nədən bəziləri dünyəvilik deyəndə dinə qarşı mübarizəni, bəziləri isə dindarlıq deyəndə dünyəvi qanunları rədd etməyi başa düşür?..

"Müsəlman" dedikdə niyə gözümüzün önünə yalnız zahiri görünüş gəlir?..

Azərbaycanda elə bir təsəvvür formalaşıb ki, bəzi insanlar “dindar” sözünü eşidən kimi qaşqabaqlı, saqqallı, əlində təsbeh gəzdirən, ətrafına şübhə və sərtliklə baxan kişini, yaxud qara çadralı qadını təsəvvür edirlər. Sanki insanın dini inancı onun üzündəki ifadədən, geyiminin rəngindən və zahiri görkəmindən oxunmalıdır...

Təəssüf ki, qarşı tərəfdə də eyni dərəcədə yanlış düşüncə mövcuddur. Bəzi dindarlar namaz qılmayanı, oruc tutmayanı, içki içəni, başını örtməyən qadını avtomatik olaraq əxlaqsız, haramxor, azğın, hətta imansız hesab edirlər...

Bir qisim insan başıörtülü qızı, uzun ətək geyinən qadını, namaz qılan kişini dərhal hansısa xarici dövlətin, o cümlədən İranın və ya ərəb ölkələrinin təsir agenti sayır. (Eyni məntiqsizliklə xoşuna gəlməyən kimsə bu sətirlərin ibadətkar müəllifini də İrana, nə bilim, Turana, Həbəşistana agentlikdə suçlaya bilər...)  Digər qisim isə başını örtməyən qadının mənəviyyatına, namaz qılmayan kişinin əxlaqına yalnız zahiri görünüşünə əsasən hökm verir.

Az qalıb ki, hər bir tərəfin nümayəndələri bir-birinə qarşılıqlı olaraq belə bir sual versinlər: “Sən insansan, yoxsa müsəlman?..” 

Bu nə düşüncədir? Bu nə mühakimədir? İnsan haqqında hökm vermək üçün onun guya qəlbini oxumaq səlahiyyətini bizə kim verib?..

İslamın özündə belə, niyyətin əhəmiyyəti vurğulanır.........

© Moderator