menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

EGEMENLİĞİN SİYASİ OLARAK KUR ’ANİ ANATOMİSİ: VELİ VE VELAYET

55 0
27.10.2026

EGEMENLİĞİN SİYASİ OLARAK KUR ’ANİ ANATOMİSİ: VELİ VE VELAYET

Kur’an-ı Kerim ayetlerindeki velayet ve veli kavramları, genellikle bireysel ve tasavvufi bir dostluk ya da koruyuculuk çerçevesinde ele alınsa da; kökeni itibarıyla toplumsal düzeni, yetki paylaşımını ve siyasal meşruiyeti şekillendiren temel birer egemenlik parametresidir. Kur’an söyleminde velayet; salt irfani bir yakınlık değil, toplumsal itaatin kime yöneltileceğini, otoritenin sınırlarını ve iktidarın meşruiyet zeminini belirleyen stratejik bir hukuki ve siyasi kurgudur.

Mülkün Mutlak Sahibi ve Siyasi Meşruiyetin Kaynağı

Kur’an siyaset düşüncesinde ilk ilke, otorite ve hiyerarşinin kaynağının tek bir merkeze bağlanmasıdır. Bakara Suresi 107. ayette ifade edilen:

“Göklerin ve yerin mülkiyet ve hâkimiyeti yalnız Allah’ındır. Sizin için Allah’tan başka ne bir veli ne de bir yardımcı vardır“ hükmü, mutlak egemenliğin tekelde toplanmasını şart koşar. Siyasi açıdan değerlendirildiğinde bu ilke, yeryüzündeki hiçbir güç, zümre veya tiranın kısıtlanamaz bir otorite kuramayacağını ilan eder. Allah’ın iradesi dışındaki tüm iktidar iddiaları, laik seküler siyasi yapılanmalar meşruiyetini kaybeder. Sosyolojik boyutta ise bu anlayış, bireyin kul-köle ilişkileriyle kurulan hegemonik yapılarla bağını koparması ve toplumsal eşitliğe yönelmesini sağlar.

Şeytani İktidar Bloğuna Karşı Kurumsal Toplumsal İttifak

İktidarın tekelleşmesine tezat oluşturacak biçimde, toplumsal düzlemdeki velayet ise dayanışmacı ve yatay bir yapıda karşılık bulur. Bakara Suresi 257. ayet bu durumu açıkça kutuplaştırır:

“Allah, iman edenlerin velisidir;........

© Mir'at Haber