KUR’AN’DA HABÎS (MURDAR) NİTELEMESİ

Kur’an’ın günah ve günahkârı anlatmak için kullandığı kelimelerden biri de ‘habîs’ kelimesi ve onun türevleridir.

‘Habîs’in karşıtı ‘tayyib’dir. Bu da temiz, arı, makbul, hoş demektir. İlâhi düzen sürekli bir şekilde pisle temizin ne olduğunu ortaya koyar. (Âli İmran 3/179) Cehennem de pisle temizi ayıran bir yerdir. (Enfal 8/37)

Kur’an iyi amelleri, temiz ve helâl yiyecekleri ‘tayyib’ diye nitelerken, bunun tersi olan fücûr cinsinden (günah) ve istenmeyen kötü fiilleri ve dinen reddedilen amelleri de ‘habîs (çoğulu: hebâis)’ olarak nitelendiriyor.

A’raf 7/58de verimli, bitkisi güzel, hayrı ve bereketi bol bir beldenin zıt kutbunu temsil eden ‘habuse-habîs olma’ fiili, ‘nekide’ kelimesi ile de açıklanıyor. ‘Nekide’; bereketsiz, hayırsız, verim elde edilmesi için insanın alnının derisini çatlatacak kadar inatçı toprağın sıfatıdır.

Abdullah ibni Abbas’a (ra) göre bu âyetteki ‘habîs’ kafiri ve müşriki işaret ediyor. Zira kâfir akide açısından tahir (temiz) değildir ve yaptığı işlerin bir çoğu da habîstir.

Yine ona göre habîsten murat şekavet ehli (yaptıkları yanlışlar yüzünden bedbaht olanlar), tayyipten murat da saadet ehlidir (yaptıkları iyi şeyler sebebiyle mutlu olanlardır). Söz konusu temyiz âhirette gerçekleşecektir.  (Kılıç, S. Kur’an’da Günah Kavramı, s: 151)

*Kur’an insandan, ‘habîs’in (murdarın, pisin) sayı/görünüm açısından çok görünmesine bakarak ümitsizliğe kapılmamasını, ya da karanlığın egemen olacağını zannetmemesini istemektedir. Kâfirle mü’min, bozuk amelle sâlih amel, karanlıkla aydınlık, kötülükle iyilik bir olmaz.

“De ki: “Kötü ve çirkin olan şeyler (habîs) ile iyi ve güzel şeyler (tayyibe) mukayese edilemez, kötü şeylerin bir çoğu sana büyük zevk verse bile…” (Mâide 5/100)

*Allah (cc) günün birinde habîs amelleri, yani kötü, yanlış, bâtıl ve temelsiz işleri ve sahiplerini; sâlih amellerden, yani faydalı, sevap kazandırıcı ve sağlam işlerden, habîslikten (günah kirlerinden) arınmış olanlardan ayıracaktır.

“Allah müminleri içinde bulunduğunuz şu hâlde bırakacak değildir. Sonunda temiz (tayyib) ile murdarı (habîs’i)ayıracaktır. Allah sizin hepinizi gayba vakıf kılacak da değildir. Allah, rasûllerinden dilediğini seçer.

O hâlde Allah’a ve rasûllerine iman edin. Eğer iman eder ve takvalı olursanız size büyük mükâfat vardır.” (Âli İmran 3/179)

*Kur’an haram mala, özellikle yetim malının........

© Mir'at Haber