Sır idraki denen keyfiyet, aslında maneviyatın ve aczin idrakidir. İmân; bedahet… Vahy ve ilhâmda… İslâm kalbin yoludur ve zıt kutuplar arası muvazene sırrının hakikati. Ruhsuz insan, cesettir… Ruhsuz fikrin çapı da kuru ekmek, kuru akıldır. Ruha âit hakikatlerin bilinememesinde bir hikmet vardır. O da, İlâhî sır karşısında insan idrakindeki aczin belirmesidir.  Aczini idrak etmekte bir ilim olduğu ölçüsünden yola çıkarak önce meselenin zıddını tanımlamayı uygun görüyorum. 

Kuru akılla zıt kutuplar arası muvazene olmaz!.. Bu yüzden de kaba saba anlayışlar, ya imânın tam da zevkine erileceği yerde bir nevi imânlarının zedelenişi gibi bir ürküntüye kapılarak bir kısım hadîs ve âyetleri keyfiyet dışı tutmuşlardır; yahut da vahşet derecede bir ahmâklıkla, gûyâ akıl yürütürken küfür ifâdecisi olmuşlardır. Biri mevzudan kaçarak aklın altında ezilir, öbürü akıl gösterisinde ahmâklığını sergiler. Ve bu zeminde bütün kollarıyla sapkın kollar tezahür eder. Ve anlamazlar ki, “sır idraki”nin olmadığı yerde, Allah Sevgilisi’nin namazıyla herhangi bir insanın namazı arasında fark yoktur!.. Sır denen meçhulün aslı da İslâm’a teslimde: Bir varoluş paradoksalı olarak, varlık ve yokluk, teslim ve tasarruf, esaret ve hürriyet, birbirinin içinde gelişir. “Kendi yapar kendi tapar.” Ruh olmayan ve istidadını da reddeden Selefi-Vehhabi taifesinin durumu ortada… Halbuki, eşya ve hadiseler karşısında her şeyi akla nispet eden ve aklı ölçü alanından, her şeye karşı ilgisiz kalıp aklı büsbütün yok farz edenine kadar -ki aklı yok farz eden de akıl- ikisi de, meçhule hürmetten yoksun ve “sır idrakı”nın nasipsizi olarak yobazdırlar. Yobazlık öyle bir şey ki, donup kalmanın dışına çıkmaya çalışmada bile, düşünme ve tavrın........

© Mir'at Haber