Niccola Machiavelli’nin 16. yüzyılda devleti yönetenlere yön vermek için kaleme aldığı “Prens/Hükümdar” kitabı, burjuvazinin yükseldiği, kapitalizmin kendini kanıtlamaya çalıştığı ve kilisenin başarısız politikalarının iyice günyüzüne çıktığı bir hengâmda ortaya çıkmış; siyaset ve siyasetçilere dair tesbitleriyle günümüze kadar güncelliğini korumuştur.

Siyasete ve siyasetçilere negatif imajların yüklendiği, siyasetin kirli yüzünü, yolsuzluk, haksızlık, halkı kandırmak, ikiyüzlülük ve algı yönetimi gibi konularda her devirde her siyasetçinin elinden düşüremeyeceği türden bir eser kaleme alan Machiavelli, “Prens/Hükümdar”ın yani yöneticinin çıkarları korumak için gerekirse kötü olabileceğinden bahseder. Diğer yandan sadece ulusal çıkarlar için değil, kendi iktidarını koruyabilmek için de sürekli mücadele içinde olması gerektiğinin altını çizer.

Liderlere uzun süre iktidarda kalmanın sırlarını açıklayan, onlara ince takdikler veren, bu yönüyle güncelliğini koruyan ve günümüzde birçok siyasetçinin başucu kitabı olan “Prens/Hükümdar” kitabının önemli yerlerini aktararak, dünyadaki mevcut liderlerden kimlerin bu takdikleri birebir uyguladığını göstereceğiz.

Machiavelli, yöneticileri, “Prens yahut hükümdar” diye isimlendirmektedir ancak günümüzde bu ünvanların hemen hemen ortadan kalktığı onun yerine dünyada genelinde “başkan, cumhurbaşkanı, başbakan, lider vb.” ünvanlar kullanılmaktadır. Biz de yazı boyunca prens yahut hükümdar yerine “devlet başkanı ve lider” ifadedelerini kullanacağız.

Machiavelli’nin mezkûr eserindeki tespit ve taktiklere gelince:

1-Machiavelli’nin siyaset felsefesinde bir devlet başkanı, koltuğunu elinde tutabilmek için katı yürekli olmasını bilmelidir ve gerektiğinde buna tevessül etmelidir.

2-Devlet başkanı, eli açık bilinmelidir. Cömert bir devlet başkanı, cömertliği abartmadıkça her zaman kârlı çıkar. Cimri olarak bilinmektense cömert görünmek daha iyidir.

3-Devlet başkanı, askeri gücü iyileştirdiği, halkı yoksul bırakmadığı, açgözlü olmadığı müddetçe cimri de görünse bu duruma aldırmamalıdır. Çünkü halk, onun bu davranışı, devletin iyiliği için yapılmış cimrilik olarak görecektir ve bu aslında artı puan olabilir.

4-Devlet başkanı, kendisine ya da halkın şahsına ait olmayan zenginlikleri yani devlete ait ganimetleri bol keseden dağıtabilir ve bu bazen devlet başkanına avantaj sağlar.

5-Devlet başkanı, zalim gibi görünmek yerine merhametli, güvenilir, karşısındakini anlayan, dürüst ve güvenilir görünmeye çalışmalıdır. Fakat aslında onun gücü ve kuvveti gerçekten merhametli olmasına çok az izin vermelidir.

6-Devlet başkanı, halkın yaşam kalitesini........

© Milli Gazete