İnsan topluluklarını yönetme sanatı olarak siyaset, Kur’an-ı Kerim’de geçmez. Hadis-i şeriflerde ise “yönetme” anlamında kullanılır. Ancak Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde, “yönetenler, yönetilenler ve yönetimle” alakalı çok sayıda kavram yer almaktadır. Aslında bu kavramlar siyaset kavramının içeriğini anlatmaktadır.

Kur’an-ı Kerim’de yönetenlerle/liderlerle alakalı “imam” (çoğulu eimme) kelimesi kullanılmaktadır. Enbiya Sûresi 73’üncü ayette, “Onları, buyruğumuz altında insanları doğru yola götüren önderler/liderler yaptık; onlara iyi işler yapmayı, namazı kılmayı, zekât vermeyi vahyettik. Onlar, bize kulluk eden kimselerdi” buyrulmaktadır. Aynı şekilde Bakara Sûresi 124, İsra Sûresi 71’de ve hadis-i şeriflerde de aynı anlamda ifadeler kullanılmaktadır.

İmam kelimesi, “önder, lider ve devlet başkanı” manasına kullanılmış, cemaate namaz kıldıran imamdan ayırmak için de “büyük imam” denilmiş, “el-imâmetü’l-uzmâ, el-imâmetü’l-kübrâ” kelimeleriyle devlet başkanlığı kastedilmiştir. Devlet başkanını ifade eden başka terimler de kullanılmıştır. Bunlardan birisi “halife”dir. Bir diğeri “emîrü’l-mü’minîn”dir.

İslâm’da yönetilenler için ise “ümmet” tabiri kullanılmaktadır. Ümmet, aynı dine, aynı peygambere inanan kişiler topluluğudur. Günümüzde daha çok kullanılan “millet” tabiri, Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde “din” anlamında kullanılmaktadır.

“Millet” sözcüğü günümüzde “aynı topraklar üzerinde yaşayan, aynı kökten gelen, tarih, töre ve dil birliği olan” topluluk olarak tanımlansa da İslam literatüründe millet kavramı aynı dine........

© Milli Gazete