Fener Rum Kilisesi Başpapazı Bartholomeos, 26 Ağustos 2026 tarihinde Bodrum Belediye Başkanı Tamer Mandalinci’yi ziyaret etti.

Görüşmenin temel konusu, Bodrum’un merkezinde yeniden yapılmak istenen Aya Nikola Kilisesi’ydi. Belediye Başkanı, projeyi maket üzerinden başpapaza anlattı. Daha sonra başpapaz ve beraberindeki heyetle birlikte alana gidilerek inceleme yapıldı.

Projeye “Aya Nikola Müzesi” adı veriliyor.

Fakat ortada onarılmayı bekleyen ayakta bir kilise yoktur.

Ortada çatısı çökmüş, duvarları hasar görmüş, freskleri korunmaya çalışılan tarihi bir yapı da yoktur.

Halk Eğitim Merkezi de yoktur.

Bugün esas olarak boş bir alan vardır.

Yapılmak istenen, mevcut bir tarihi eserin onarılması değil, onlarca yıl önce ortadan kaldırılmış bir kilisenin yeniden inşa edilmesidir.

Öyleyse bunun adı restorasyon değildir.

Bunun adı yeniden kilise yapmaktır.

ÖNCE TARİHİ DOĞRU ANLATALIM

Aya Nikola Kilisesi’nin yapım tarihi konusunda dahi kesinlik bulunmamaktadır.

Bodrum Belediyesi yapının 1780 yılında inşa edildiğini belirtmektedir. Bazı kaynaklar ise kilisenin bugünkü biçimiyle 1873 yılında yapıldığını yazmaktadır.

Eğer 1873 tarihi esas alınacaksa bu yapı, Yunanistan’ın bağımsız bir devlet olarak kurulmasından yaklaşık 40 yıl sonra, Osmanlı Devleti sınırları içinde yaşayan Rum Ortodoks topluluğu için yapılmıştır.

Dolayısıyla bu yapıyı Bodrum’daki 1500 yıllık piskoposluk geçmişinin kesintisiz devamı veya erken Hristiyanlık döneminden kalan antik bir eser gibi sunmak doğru değildir.

Bodrum’un antik çağda bir piskoposluk merkezi olması başka şeydir; 18. veya 19. yüzyılda yapılmış bir Rum Ortodoks kilisesi başka şeydir.

Bunların arasına siyasi ve dini bir devamlılık çizgisi çekilmesi tarih değil, bugüne yönelik bir kimlik inşasıdır.

Kilise, 1923 Türk-Yunan nüfus mübadelesinden sonra cemaatsiz kaldı. Ardından sünger deposu, elektrik üretim alanı, sinema, tiyatro, nikah ve düğün salonu gibi farklı amaçlarla kullanıldı.

1969 yılında çökme tehlikesi bulunduğu gerekçesiyle yıkıldı. Kalan bölümlerin üzerine veya çevresine daha sonra Halk Eğitim Merkezi yapıldı.

Yani alanın kullanım silsilesi açıktır:

Kilise cemaatsiz kaldı.

Farklı amaçlarla kullanıldı.

Yerine Halk Eğitim Merkezi yapıldı.

Halk Eğitim Merkezi de daha sonra yıkıldı.

Bugün alanda yeniden yapılmak istenen, yaklaşık 57 yıldır mevcut olmayan bir kilisedir.

Bu nedenle “tarihi kilise restore ediliyor” ifadesi gerçeği tam olarak yansıtmamaktadır. Daha doğru ifade şudur:

Bodrum’un merkezindeki boş alana, eski bir Rum Ortodoks kilisesinin kopyası yeniden yapılmak istenmektedir.

BAŞPAPAZ BU PROJEDE HANGİ SIFATLA BULUNUYOR?

Dikkat edilmesi gereken asıl mesele budur.

Fener Rum Kilisesi, Bodrum’un antik adı olan “Halikarnassos”u bugün de yaşayan bir piskoposluk unvanı olarak kullanmaktadır.

Adrianos Sergakis isimli din adamı, Fener........

© Milli Gazete