Tarihteki olayları gözlemleyebilmek için teknolojiyi geçmişe götürebilseydik ne olurdu? Farazi olarak söyleyelim: Mesela Bedir Savaşı’nı ele alalım. Mekke’de gazeteler ve televizyonlar yayınlanıyor ve sosyal medya mecraları paylaşım yapabiliyor olsaydı Müslümanların Mekke kervanını basmak için Medine’den yola çıktığı haberini bu kayıtlardan okuyabilirdik. Böylece o sırada nasıl bir toplumsal psikoloji barındırdığını görebilirdik. Gazetecilerin bu olayı nasıl analiz ettiğini müşahede edebilirdik. Büyük ihtimalle onlar Mekkelileri, büyük bir dış güce ve düşmana karşı harekete geçmeye çağırıyorlardı. Uzmanlar, Medine haritası önünde ellerindeki uzun çubuklarla Medine-Mekke ticaret hattını ve bu yolun uluslararası değerini yorumluyorlar ve ekonominin önündeki riskleri -belki de- doların yükselme ihtimalini konuşuyorlardı. Emekli ya da müstafi askerler, Medine’den yola çıkan Müslümanların hamlesini askeri olarak yorumluyorlar ve Müslümanların yok edilmesi için son fırsatın elden kaçırılmaması gerektiğini vurguluyorlardı. Siyasiler, akrabalarıyla savaşmak zorunda kalacak Mekke halkını galeyana getirmek ve bu katliamın meşruluğuna inandırmak için iktisat, siyaset ve din kartını öne sürüyorlardı. Bilmiyoruz ama belki birileri “Müslümanlar da bu operasyona neden başladı canım! Düşmanın eline koz verdiler. Mekke ile nasıl baş edeceksiniz? Arı kovanına çomak mı sokulur?” diyerek çokbilmişlik yapmış mıdır? Sanmıyoruz çünkü Müslümanların Hz. Peygamber tarafından yetiştirildiğini biliyoruz. Sonuçta müşriklere göre Mekke kervanı tehlikedeydi ve Müslümanlar operasyona başlamıştı.

Keyd’i Mekke’de Okumak

Bedir Savaşı’nı konu edinen siyer derslerimizde savaşın bir kervanın basılması ile sınırlı bir operasyon olmadığını vurgulayarak anlatmamız gerekir. Bedir, Müslümanlar için bir zafer olduğu için savaşın çıkış sürecinin müşrikler tarafından nasıl görüldüğü üzerinde genelde pek durmayız. Onların toplumsal olarak bu savaşı nasıl okuduğunu değerlendirmeyiz. Savaş öncesinde Mekke’deki siyasi, iktisadi ve askeri tasavvuru göz önünde bulundurmayız. Oysa o gün, Mekkeliler Müslümanları yok etmek için kendilerini ulusal ve uluslararası arenada haklı gösterecek son fırsatın doğduğunu düşünüyordu. Müslümanlar ticaret kervanına saldırıyordu. Görüntüde müşriklerin siyasi, ticari, askeri tüm hamlelerini yapmalarının zamanı gelmişti. Müşriklerin Bedir’de savaşa girmek için bin kişilik teçhizatlı bir ordu ile yola çıkmasındaki motivasyon buydu. Bu orduya tüm paralarını yatırmalarının nedeni de buydu.........

© Milli Gazete