Külli Kâide: 17 Meşakkat Teysîri Celb Eder
Meşakkat ve sıkıntı, kolaylık sebebidir. Meşakkat teysiri celbeder; Yani zorluk, peşinden kolaylığı ve suhûleti getirir, her türlü sıkıntı ve darlık ânlarında kolaylaştırma yoluna gidilir… Meşakkat: Zorluk, güçlük, sıkıntı demektir. Teysir: Kolaylık, kolaylaştırma demektir. Celbeder: Çeker, gerektirir, meydana getirir anlamındadır. Bu kâidenin dayanağı aşağıda ki âyet-i kerimedir: “- Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez!.." (Bakara sûresi, 185) âyeti bu fıkhi kâidenin temel delilidir ve İslâm hukûkunda dinî sorumluluklarda insanlara aşırı zorluk yüklenmediğini, istisnâî ve zor durumlarda onlara hafifletici hükümler (ruhsatlar) uygulandığını gösterir… “- Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez…” âyeti bu prensibin delili olmakla beraber ayrıca: “- Dinde hayırlı olan kolaylık göstermektir…” ve “- Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz!..” hâdîs-i şerîfleri de yine bu prensibin delilleridir. Fıkıh ilminin bir hayli hükmü, bu esasa dayalı olarak vaz edilmiştir. Yâni, güçlük, kolaylığı........
