Din dışı rejimlerde iki önemli faktör rejimi ayakta tutar. Birincisi iktidar, ikincisi ise muhalefettir. Rejimin dayanağı dini kaideler olmadığı için iki güçle denge sağlanır. Muhalefet olmazsa iktidar otoriterleşerek işi diktatörlüğe götürmeyeceğinin garantisi olmadığından muhalefet olmazsa olmazdır. Demokrasi denilen heyula sürekli iki ayakla gezer ülkelerde. Bir ayağı kırıldığı zaman diğeri diktatörlüğe soyunur. Rejim açısından diktatörlük sorun değildir. Fakat sürdürebilirlik zor. Diktatörlük hüküm süren ülkelerde sürekli bir gerginlik hâkim. Çünkü tek kişilik yönetim, toplumun yarısı tarafından benimsense de diğer yarısı tarafından benimsenmediğinden sürekli bir sorun üretme merkezi haline gelir. Oysa toplum, sorun üreten değil sorunları çözen bir yönetim arzusu taşır. Seküler (dünyevi) rejimlerde tek dünya görüşü olduğundan iki güç olması kaçınılmazdır. Eğer iki güç olmazsa rejim kendi devamını sağlayamaz. Halkın artı bir oy verdiği partiye iktidar, eksi bir oy verdiği partiye muhalefet denilerek bir dizayn sağlanır. Gelin biriniz şurada durun benim çizdiğim çerçeve içinde kendi kesenizi ve çevrenizin kesesini doldurun bu arada devletin belediye işlerini de eksiksiz yürütün, biriniz de şurada durun kese doldurmayı fazla kaçırmalarına engel olarak kendi kesenize ucundan kıyısından menfaat sağlayın bu arada devletin belediye işlerini yürütenin........

© Milli Gazete