Bugüne kadar buna defalarca şahit olmuşuzdur. Meselâ askerde bir er, kendisine verilen vazifeyi en güzel şekilde yapar. Komutan gelir, yapılan işi görür ve takdir eder. Tam o sırada bir onbaşı, çavuş ya da usta er hemen atılır: “İşte komutanım, biz yaptık, biz ettik!” der ve başkasının emeğine sahip çıkmaya çalışır.

Bazen iş yerlerinde de aynı manzarayla karşılaşırız. Bir eleman kendisine verilen işi güzelce yapmıştır. Patronu veya amirleri gelip onu takdir edeceği sırada bir başkası hemen söze girer: “Yaptık efendim, güzel oldu!” Böylece başkasının başarısından kendisine pay çıkarmaya çalışır.

Aile ortamında da benzer hadiseler yaşanır. Diyelim ki evde hor görülen, kıymeti pek bilinmeyen biri güzel bir iş yapmıştır. Anne veya baba onu takdir edecekken başka bir kardeş ya da büyüklerden biri hemen atılır: “Ben yaptım!” der. Daha sizin bir şey söylemenize bile fırsat vermeden başkasının emeğini sahiplenir.

Günlük hayatımızda, iş yerlerinde, aile ortamında, askerlikte ve daha pek çok yerde karşılaşabileceğimiz bu davranış, insanı ne kadar incitir! İnsan, kendi emeğine el konulduğunu, başarısının başkasına mal edildiğini hisseder. Haksızlığa uğramanın verdiği huzursuzluk da cabasıdır.

Gençlik yıllarımda, gazetecilik yaptığım dönemlerde ben de buna benzer hadiselerle karşılaştım. Henüz acemi olduğumuz, mesleğin başında bulunduğumuz zamanlarda güzel bir röportajın veya haberin peşine düşer, emek verir, uğraşırdık. Fakat ortaya çıkan başarının bize ait olduğunu göstermeye, emeğimizi ortaya koymaya bazen imkân verilmezdi. Daha tecrübeli bazıları yaptığımız işe sahip çıkar, hatta kimi yazıların altına kendi isimlerini koyarlardı. Bir insanın emeğinin başkası tarafından sahiplenilmesi gerçekten incitici, insanın huzurunu kaçıran bir hadisedir.

Peki, bütün bunları niçin anlattım?

Şimdi meselenin başka bir yönüne gelelim: İnsan, kendi emeğine başkasının sahip çıkmasına üzülürken, acaba kendisi de sahip olduğu nimetleri ve kabiliyetleri ne kadar kendinden biliyor? Başkasının başarısını sahiplenmek ne kadar yanlışsa, bize verilen kabiliyetleri de bütünüyle kendimizden bilmek o kadar büyük bir yanılgı değil mi?

Fahrlenmek, şöhret düşkünü olmak, sesimizle, sözümüzle, kabiliyetimizle gururlanmak, bunlarla başkalarına üstünlük taslamak… İyi ama ses senin mi ki onunla havalara giriyorsun? O sesi yaratan, o sesin özelliklerini sana veren kim?

Güzel bir yazı yazdın; bir hikâye, roman veya sanat eseri ortaya koydun. Elbette emek verdin, düşündün, araştırdın, iradeni kullandın.........

© Milat