“Bizim de başımıza gelebilir diye değil, insan olduğumuz için insan haklarını korumamız gerekiyor. Bu bilince ulaşabilmenin ana yolu da, etik temelli insan hakları eğitiminden geçer. Bu eğitimle, dünyanın cennete dönüşeceğini, insan hakları ihlallerinin ortadan kalkacağını düşündüğüm sanılmasın. Bu, bitmeyecek bir çabadır. Ancak unutmayalım ki, kendi insan onurumuzu koruyan ve zedeleyen, uğradıklarımız değil, kendimizle ve başka insanlarla ilişkilerimizde kendi yaptıklarımızdır.” İonna Kucuradi

Kucuradi’nin Anısına Saygıyla

İnsan özgür doğduğu için mi değerlidir, yoksa değerli olduğu için mi özgür olması gerekir? Bu soru, özgürlük ile insan değeri arasındaki ilişkinin yüzeysel bir hak talebinden çok daha derin bir felsefi mesele olduğunu gösterir. Özgürlük yalnızca bireyin önündeki engellerin kaldırılması değildir; insanın kendi aklını kullanabilmesi, kendi yaşamına ilişkin kararlar verebilmesi ve verdiği kararların sorumluluğunu üstlenebilmesidir. Özgürlüğün gerçek anlamı burada sona ermez. Özgür insan aynı zamanda yaptığı seçimleri değerlendirebilen insandır. Bu nedenle özgürlük ile etik birbirinden koparılamaz.

İnsanın kendi hayatı üzerinde söz sahibi olması, onun başkalarının belirlediği hazır kalıplara mahkûm edilmemesi anlamına gelir. Devlet, toplum, gelenek, din, ideoloji veya herhangi bir kolektif yapı insanın yerine onun nasıl yaşayacağına bütünüyle karar verdiğinde, yalnızca davranış alanını değil, insanın özerkliğini de sınırlandırmış olur. İnsan kendi aklını kullanamadığı, kendi tercihlerini oluşturamadığı ve farklı bir hayat tasavvurunu gerçekleştiremediği ölçüde kendi varoluşunun öznesi olmaktan uzaklaşır.

Özgürlüğü yalnızca "istediğini yapabilme" biçiminde anlamak yetersizdir. Her tercih özgürce yapılmış olabilir; fakat her tercih aynı zamanda değerli veya etik değildir. Burada özgürlüğün ikinci boyutu ortaya çıkar: İnsan, yalnızca seçme gücüne değil, seçtiklerini değerlendirme sorumluluğuna da sahiptir. Özgürlük, sorumluluktan ayrıldığında keyfîliğe; sorumluluk ise........

© Milat