Türkiye’de fon krizinin otomobil talebine etkisi henüz net olarak ölçülemiyor. Ancak küresel krizlerin geçmişi, tüketiciye yalnızca fiyat indirimi sunmanın yeterli olmayabileceğini gösteriyor. Çünkü bazen mesele otomobilin fiyatı değil, o otomobili alırken paranın ve geleceğin ne kadar güvende olduğudur.

Otomotiv gazeteciliğinde kampanya haberleri hiç eksik olmaz. Yüzde 10 indirim, sıfır faiz, takas desteği, kaçırılmayacak fırsatlar… Bayilerin camlarında rakamlar büyür, markalar yeni kampanyalarını duyurur. Fakat işlerin yolunda gitmediği dönemlerde asıl soruyu sormak gerekir: Bütün bu avantajlara rağmen müşteri neden bekliyor?

Türkiye’de yaşanan fon krizinin otomobil piyasası açısından da üzerinde durulması gereken bir soru bu.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), eylül ayında yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verildiğini, bu fonlardaki tekil yatırımcı sayısının 455 bin 758 olduğunu açıkladı. Bu rakam, söz konusu yatırımcıların tamamının aynı ölçüde zarar gördüğü anlamına gelmiyor. Ancak finansal piyasada yaşananların geniş bir kesimin tasarruflarını ve güven duygusunu ilgilendirdiği açık.

Otomobil satın almak isteyen vatandaşın da hesabı değişebilir. Peşinat olarak kullanacağı para fondaysa, alım kararını erteleyebilir. Parasına erişemeyen ya da gelecekteki gelirinden emin olamayan kişi, otomobil almak yerine beklemeyi seçebilir. Bir de elindeki birikime dokunmak istemeyenler var. Otomobil ihtiyacı yerinde dururken satın alma kararı başka bir bahara kalabilir.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneğinin (ODMD) verilerine göre, Türkiye’de otomobil satışları eylül ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 27,8 gerileyerek 63 bin 736 adet oldu. Otomobil ve hafif ticari araçlardan oluşan toplam pazar da yüzde 24,33 daraldı.

Rakamlar dikkat çekici. Fakat hemen “Fon krizi otomobil satışlarını düşürdü” demek, eldeki verinin söylemediği bir şeyi ona söyletmek olur. Çünkü pazar, fon krizinin belirginleşmesinden önce de yavaşlıyordu. Üstelik eylül ayının tamamındaki satışlar, ayın ikinci yarısında ortaya çıkan gelişmelerin tek başına sonucu olarak değerlendirilemez.

Yani fon krizinin otomobil pazarına etkisi araştırılmalı ama satışlardaki her düşüşün altına bu krizin imzasını atmak da doğru değil. Otomotiv piyasasında zaten yeterince değişken var; bir de verilerin taşıyamayacağı yükü rakamlara yüklemeyelim.

Kriz geldiğinde otomotiv devleri ne yaptı?

Dünyada benzer dönemler yaşandı. 2008 küresel finans krizi, otomobil üreticilerinin tüketici davranışındaki değişime nasıl karşılık verdiğini görmek için iyi bir örnek.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) verilerine göre Avrupa’da yeni otomobil tescilleri 2008 yılında yüzde 7,8........

© Milat