menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

M. Akif’in Yol Arkadaşı: Said Halim Paşa

20 11
15.02.2026

Osmanlı’nın son sadrazamlarından Said Halim Paşa, İstiklal Marşı şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un büyük saygı duyduğu aydın ve mütefekkir şahsiyetlerden biriydi. Said Halim Paşa’nın 1864, Mehmet Akif’in ise 1873 doğumlu olduğu göz önüne alınırsa, aralarında on-on bir yaş fark olduğu söylenebilir. Akif’in, Said Halim Paşa’ya bir "ağabey" gözüyle baktığı aşikârdır. Öte yandan Akif’in, Paşa’nın küçük kardeşi Abbas Halim Paşa ile olan dostluğu da öteden beri bilinmektedir.

Said Halim Paşa, Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın torunu olarak, belki de tarihle ve Osmanlı gerçeğiyle yüzleşen ender figürlerden biridir. 1870 yılında ailesiyle Kahire’den İstanbul’a taşınırken, beraberinde zengin bir coğrafya ve tarih bilinci getiriyordu. Düşünün; dedesi bugün Yunanistan sınırları içinde kalan bir Osmanlı sahil şehri olan Kavala’da doğmuştu. Babası Mehmet Abdülhalim Paşa Kahire’de doğduğunda artık bir Mısır hıdiviydi; kendisi ise Osmanlı payitahtına geldikten sonra devletin en önemli devlet adamlarından biri oluvermişti.

Mehmet Akif Ersoy’un ailesi Osmanlı bakiyesi olan Arnavutluk’un İpek kasabasından, Said Halim Paşa’nın ailesi ise Kavala’dan gelmiştir. Bazı tarihçiler Said Halim Paşa’nın ailesi için "Kavala’daki Arnavut kökenli bir aile" derken, bazıları da Konya’dan Kavala’ya göç eden Türk bir aile olduklarını belirtir. Gerçek olan şudur ki; hem Mehmet Akif hem de Said Halim Paşa, ırki bir temelden ziyade dini bir şuurla birbirlerine dost ve arkadaş olmuşlardır. Yine de ortak kültür, örf ve adetler bazen insanların birbirine yakınlaşmasına vesile olabilmektedir.

Said Halim Paşa, özel hocalardan aldığı ilköğrenimi sırasında Arapça, Farsça, Fransızca ve İngilizce öğrendi. Üniversiteyi İsviçre’de siyasi ilimler alanında tamamladı. II. Abdülhamid tarafından kendisine........

© Milat