Fransa’dan yükselen son dakika haberi, dijital çağda ulusal egemenliğin sınırlarının yeniden çizildiğini tüm dünyaya ilan etti. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, iç istihbarat servisi DGSI’nin ABD’li veri analitiği devi Palantir ile olan sözleşmesini feshettiğini duyurdu. Fransa, devletin en mahrem verilerini küresel bir tekele teslim etmek yerine, yerli yazılım şirketi ChapsVision’a geçiş yapacağını açıkladı.

Bu hamle, modern dünyada bağımsızlığın artık sadece coğrafi sınırlarda değil, kod satırlarında başladığının en somut kanıtıdır. Tam da bu günlerde Türkiye’nin de yapay zekâ stratejilerini ve veri egemenliğini tartışmaya açması, küresel rüzgârları doğru okumak adına elzemdir. Bu tartışmalarda, Cumhurbaşkanı tarafından bilim tarihimizin en muazzam dehalarından Cahit Arf’ın vizyonunun hatırlatılması ise meselenin teknik olmaktan öte, esasen bir zihniyet meselesi olduğunu gösteriyor. Çünkü Cahit Arf, sadece formüllerin dünyasında yaşayan bir matematikçi değildi; o, bu ülkenin eğitim, teknoloji ve toplumsal özgürlük sorunları üzerine ömrünü adamış bir Cumhuriyet münevveriydi.

Cahit Hoca’nın tam 50 yıl önce, Haziran 1976’da Özgür İnsan dergisinde kaleme aldığı "Özgürlüğün Temeli" adlı makalesindeki o köklü vizyon, bugün yapay zekâ algoritmalarının dünyayı kuşattığı çağda asıl ihtiyacımız olan pusuladır. Cahit Arf, 1932 yılında matematik eğitimini bitirip yurda........

© Milat