Bir araştırma şirketi geçtiğimiz günlerde benimle yaklaşık iki saat süren bir söyleşi yaptı. Konu “küçük partiler” üzerineydi. Buradaki kasıt, son beş yıl içinde kurulmuş, oy oranları yüzde 4 ile yüzde 0,2 bandında seyreden ama mevcut sistem içinde belirli ölçülerde etkili olabilme potansiyeline sahip partilerdi. Ben ise başlıkta yanlış anlaşılabilecek ya da rencide edici çağrışımlar üretebilecek “küçük partiler” ifadesini özellikle kullanmadım.

Önce şu tespiti yapmak gerekir: Türk siyasi hayatında ANAP hariç –ki o da bir ihtilal ürünüydü– belirleyici partilerin tamamı ya kopuşlardan ya da devam hareketlerinden doğmuştur. Bugün “yeni” olarak adlandırılan partilerin tamamı da bu yapısal özelliği taşımaktadır.

İYİ Parti’yi şimdilik dışarıda bırakırsak, yeni partileri iki grupta değerlendirmek mümkündür. Birinci grup, mevcut iktidarın yaklaşık 25 yıllık ana omurgası olan AK Parti’den kopan yapılardır: Gelecek ve DEVA Partileri bu kategoriye girerken, Saadet Partisi ve Yeniden Refah Partisi de Milli Görüş geleneğinin devam halkası olarak görülebilir. İkinci grup ise İYİ Parti’den kopan Zafer ve Anahtar Partileridir.

Kamuoyu araştırmalarında yüzde 1 ve üzeri potansiyel için en fazla adı geçenler Zafer Partisi, YRP ve Anahtar Parti’dir. Bunun dışında İYİ Parti de kuruluş dönemindeki çıkış ivmesini kaybetmiş olsa da hâlâ siyasal varlık iddiasını sürdürmektedir.

Kopuş hareketlerinin başarı şansı açısından ilk belirleyici faktör, yeni bir hikâye üretebilme kapasitesidir. Buna, kopuşun ilkesel boyutu ve arka planındaki ideolojik yenilenme teklifini de eklemek gerekir. İkinci faktör ise kopuşun yaşandığı siyasi hareket içinde tıkanmanın oluşması ve bunun toplumsal bir talebe dönüşmesidir. Doğru zamanlanmış bir kopuşun taban karşılığı üretip üretemeyeceğini gösteren temel gösterge de budur.

Ülkede sert, otoriter ve yüksek gerilimli bir siyasi atmosferin hâkim olduğu dönemde önce İYİ Parti’nin, ardından da Gelecek Partisi’nin kuruluşu kamuoyunda belirli ölçüde........

© Medyascope