Washington’un son yıllardaki dış politika refleksi yeni bir dünya kurma iddiasından çok, kaybın maliyetini yönetme çabasına benziyor.

ABD artık genişleme söylemiyle değil, boşluk bırakmama refleksiyle hareket ediyor. İran’da askeri sertleşme, Venezuela’da rejim müdahalesi, Arktik hattında stratejik pozisyon arayışı ve teknoloji alanında Çin’e karşı yürütülen ekonomik kuşatma aynı zincirin halkaları gibi duruyor. Her biri farklı gerekçelere dayanıyor; fakat sonuçta aynı stratejik mantığa hizmet ediyor: Çin’in büyüklüğü ve sistemik yükselişi karşısında alan daraltmak.

Bu noktada dikkatli olmak gerekir. Her gelişmeyi Çin’e bağlayan indirgemeci bir okuma analitik hata olur. İran dosyasının kendi güvenlik boyutu, Venezuela’nın enerji ve iç siyaset dinamikleri, Arktik’in uzun vadeli güvenlik mimarisi var. Ancak farklı coğrafyalarda benzer araçların devreye sokulması bir eğilime işaret eder. O eğilim, küresel rekabetin tek bir cephede değil, düğüm noktalarında yürütülmesidir.

Venezuela: Enerji üzerinden egemenlik mimarisini yeniden kurmak

Venezuela başlığı ilk bakışta klasik bir Latin Amerika müdahalesi gibi görünür. Oysa son hamleler egemenliğin yalnızca siyasi değil, finansal ve hukuki araçlarla da yeniden tanımlandığını gösteriyor. ABD’nin yaptırım mekanizması, lisans sistemi ve enerji şirketlerine verdiği sınırlı izinler yalnızca petrol üretimini artırmaya dönük teknik adımlar değil; enerji akışını rakip aktörlerden arındırma çabasıdır.

Venezuela enerji alanında Çin ile derin bağlara sahipti. Çin uzun yıllar boyunca Caracas’a kredi, altyapı yatırımı ve petrol karşılığı finansman sağladı. ABD’nin son düzenlemelerinde Çin ve Rusya bağlantılarına getirilen kısıtlamalar tesadüfi değil. Burada hedef yalnızca Caracas değil; Batı yarımkürede Çin’in jeoekonomik alanını daraltmaktır. Bu hamle yeni bir hegemonya üretmiyor; fakat rakibin alanını sınırlıyor. Kaybetmemeye oynayan bir güç davranışı tam da budur.

İran: Sıcak savaş, enerji hatları ve sistemik mesaj

İran dosyası artık yalnızca askeri sertleşme başlığı altında değerlendirilemez. Son günlerde yaşanan karşılıklı saldırılar, çatışmayı fiili bir savaş düzlemine taşıdı. Hava operasyonları, balistik füze misillemeleri ve bölgesel milis hareketliliği eş zamanlı ilerliyor. Bu tablo yalnızca bölgesel güvenlik sorunu değil; küresel ekonomik sinir sistemine temas eden bir krizdir.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji akışı, dünya petrol ticaretinin önemli........

© Medya Günlüğü